Joachim Declerck Sofa Talk Notes

BAVO


24/11/2018, KU Leuven

De cursus Kritiek en Ethiek vindt plaats in WTC24, tijdelijke locatie van de Faculteit Architectuur in de Noordwijk van Brussel. De lessen van Lieven De Cauter werden opgevat als een wekelijks bezoek aan de tentoonstelling 'You Are Here' van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) op WTC23. De rondleidingen stonden onder de deskundige leiding van IABR projectcoördinator Heleen Verheyden (AWB). De tentoonstelling vormde de ideale aanleiding voor de overdenking van tal van ethische vraagstukken rond architectuur. Een sofa talk met Joachim Declerck, bezieler van Architecture Workroom Brussels (AWB) en curator van de IABR, vormde de (mid-term) afsluiting van de lessenreeks. Lieven De Cauter trad op als moderator. Het publiek bestond uit de studenten master architectuur. Hieronder staan de ruwe notities die ik maakte tijdens de sofa talk.

K&E Sofa talk Joachim Declerck

WTC24, 25/10, 17u

Notities

————–

Vooraf

  • WTC loopt af; what’s next
  • Expo you are here: wereld waarom niet beginnen met Noordwijk?
  • Toekomst WTC1
  • Wat doet 51N4E?
  • Wat is relatie AWB/51N4E service contract? Waarom moet Sint Lucas betalen?

————-

Gesprek

  • Iemand vraagt: wat is toekomst van toren? I
  • Iemand lacht: future is now! Joachim reageert: niet waar, was het maar zo
  • Het toont onze fragiele positie in WTC: voor eigenaar gaat het om geld, voor ons blijft niets over
  • Idee was een ‘promenade architectural’ maken doorheen de toren
  • Tegelijk is toren een lijn op een excell sheet, het is een tool voor winstcreatie
  • Onze aanwezigheid is verandering van businessmodel:
    • multitenant occupation van de vloer heet dat in de nieuwe slang van ontwikkelaar. Het is nieuw, het is moeilijk
    • Normaal gezien is het gemakkelijk: 18 jaar huurcontract met overheid sluiten en klaar is kees. Winstgarantie. En daarna zien we wel.
  • Silver Tower: er is nu een spelletje gaande tussen eigenaars van CNN (Noordstation), WTC1 en Ghelamco
  • Eigenaar ertoe bewegen om iets anders te doen, tonen dat het kan, dat is waar we een poging toe doen
    • Paradox: Vlaamse overheid vraagt iets te bouwen dat er als is in het gebruik van WTC1
    • Facility management van Vl Overheid is meest saaie/inspiratieloze klant: ze kunnen het niet zien.
    • De ontwikkelaar ziet het niet, en de Vlaamse overheid wil/kan het niet zien
  • Vraag: rond huur door Brussels Gewest van Silver Tower (Ghelamco) speelt nu een Raad van State aangespannen door Befimmo. Dat toont dat het om veel geld gaat. Wat vermag AWB in die context?
    • AWB schept een vrije ruimte: een culturele partij: UP4North
    • Brusselse overheid heeft alle macht, alle tools, alle regelgeving om iets te veranderen, maar gedraagt zich als een zapper die naar tv kijkt. Zappen tussen Silver Tower, WTC1, X.
    • Brusselse overheid moet een CATCH22 organiseren: dit is het kader, dit is de visie die je gaat uitwerken (opvallend: Catch22 wordt hier positief geïnterpreteerd)
  • Overheid wil wat wij gedaan hebben.
    • AWB wordt gereduceerd tot consument van een plek, maar wordt niet gezien als een instigator
    • Ervaring 1ste Kanal in 2010. 7000 euro van KBstichting Uiteindelijk doorgewerkt tot een Kanaalplan!
  • Zappen tussen JaspersEyers en JaspersEyers
    • Zuidstation: Eerst Portzamparc dan JE
    • Fortis: Eerst B&E en dan JE
    • WTC1 (Befimmo): JE plus 51N4E
    • Silvertower (Ghelamco met JE)
    • 90 man werkt op 15 in grootste confidentie
    • Hoe breek je in als bouwmeester in ontwikkelaarscultuur: Kristiaan Borret speelt hoog spel.
      • Gaat niet om esthetiek van glasgevel (JE wel)
      • Maar om stedelijke projecten. En tonen dat je hiermee wel nog steeds de rendabiliteit genereert
    • Verkiezing:
      • Twee partijen
        • Het kan niet anders
        • Groene golf
      • Niemand weet ‘hoe’
    • Wedstrijdsysteem
      • Beauty contest
      • Mediasysteem is hierin gevangen: lange lijnen passen niet in tijdschrift/magazine
      • Hiertegenover wil AWB een hybris ontwikkelen: wel in evenwicht met hybriditeit
      • Het negeren van de grote lijnen, noemt JD een vorm van ‘negationisme’ : alleen bezig zijn met wat je kan?
      • Cf Callebaut: greenwashing
      • KGDVS: airbnb-formule, een commodity, te huur
        • “Als je het niet kan ophangen aan een grote lijn/narratief, dan maar aan de geschiedenis”
        • Ook Dirk Somers, KGDVS
        • Erg kortzichtige kijk op geschiedenis: Palladio’s villa’s waren deel van een ecosysteem: vandaag kijken we alleen maar naar het interieur
        • Floris Alkemade: wou ook grote bureau’s betrekken: West 8 en co. Maar “nadenken past niet in het businessmodel van West8 en KGDVS”
      • Ontwikkelaars/media: als het té moeilijk is, gaat het niet
        • AWB is culturele incubator, werkmethodes opstellen bijv rond waterlandschappen. Om grote doelstellingen (klimaatplan) te behalen (deel van zomerakkoord) moeten we in actie schieten. Actoren identificeren. Landbouwers in dit geval. We laten hun stem horen. We ‘ontwerpen’ hun vragen/oplossingen. We verbinden geld/instrumenten/mensen. Bouwen coalities. Je zou kunnen zeggen dat we politici een cadeau geven, – evengoed is het hen chanteren. We noemen het een ‘democratie van het doen’. Het is tegenovergesteld van de ‘representatieve democratie’.
        • Clusterbomverandering… Virale verandering… Rhizomatische verandering.
        • AWB is het afstemmen van het bestaande apparaat.
      • Joachim spreekt over actoren en politici. Eigenlijk gebruiken ze vooral ook de Vlaamse administraties. Er zijn genoeg ambtenaren die het goed bedoelen. Ze hebben de instrumenten, procedures, financiële middelen, etc.
      • Joachim zegt: ja, en zeker ook de ontwerpers.
        • Het is moeilijk om geld te laten gaan naar ontwerp die geen resultaat wil zijn. Daarvoor wil AWB ruimte maken. Dat opdrachtencircuit moet gecreëerd worden.
        • Moeilijk om architecten te vinden die geen object willen maken, maar narratieven, grote lijnen.
        • “We plaatsen de Architect-architect is een betekenisvolle context”
        • De discipline moet veranderen
      • AWB : werken vanop afstand: We verdwijnen bemiddelaar. >>> wel eentje die er bovenop zit. Die overal is. Die de woorden bepaald.
      • Groene golf in Brussel:
        • AWB : nee geen kant kiezen. Niet zeggen dat het enkel uit de stad zal komen (Corijn)
        • Geel groen zegt samen dat ze andere mobiliteit wil
        • We moeten de stad/platteland in continuïteit denken
          • Andre Gorz!!!
        • Cultuurverschil
          • NL: willen weten wat er op hen afkomt (komt door aantal rampen)
          • B: actief niet willen weten wat er op je afkomst
        • (Joachim raakt behoorlijk opgewonden en slaat rood aan. Lieven zegt dat JD beter opstapt, want zijn volgende lezing begint. JD wil absoluut zijn punt afronden.)
        • Politiek denkt ook in resultaten (net zoals architecten in objecten): schoolstraten, fietspad op kleine ring, … Daar kan je niet tevreden mee zijn.
          • Politiek moet eerder ruimte scheppen: door coalities in gang te zetten, alle kleuren moeten mee in het bad
        • Gesprek met JD toonde goed dat in het werken aan verandering, je niet enkel kan klagen over ‘de markt’ of ‘de overheid’ maar dat je 1) ook naar de eigen discipline moet kijken en 2) best ook alles tegelijk verandert.

 

Sofa talk met Joachim Declerck gebeurde in het kader van WTC24, dependance van de Faculteit Architectuur KU Leuven, campus Brussel, op 25 oktober 2018, 17-19u

Disclaimer: De notities proberen een zo goed mogelijk beeld te geven van het gesprek, maar zijn evident onderhevig aan (mis-)interpretatie. De notities worden best geverifieerd op hun echtheid en accuraatheid. Bovendien zijn de notities uit eerste hand en is controle op het waarheidsgehalte van de uitspraken noodzakelijk.

 

Categories: Architecture

Type: Article

Share: