News | Show all
11/05/2018

Verschijning van de architect-bemiddelaar

Een verkenning van een architecturale productie gericht op bemiddeling

05/03/2018

Architectuur in naam van de vader

Column #3 over de oorsprongsmythen van de architectuur

22/12/2017

Uplace of Shopping K? Nee, bedankt

Artikel over de architectuur van een vals dilemma rond winkelcentra

18/12/2017

Dood van een dienstverlener

Column over het bouwen als olifant in de kamer van de architectuurcultuur.

06/12/2017

Het belachelijk sublieme in de Vlaamse architectuur

Artikel over humor als het teken van kritische afstand in de architectuur

17/10/2017

Verslaafd aan architectuur

Een artikel over de betekenis van de Biertempel discussie voor de architectuurcultuur in België

05/10/2017

Wafels, bier en architectuur

Een artikel naar aanleiding van de herbestemming van de Beurs in Brussel tot biertempel naar ontwerp van Robbrecht & Daem Architecten.

18/09/2017

Creatio ex nihilo

Column #1 over de oorsprongsmythen van de architectuur

03/08/2017

Zorg dragen voor architectuur

Artikel over gebruik en postproductie in de architectuur naar aanleiding van het Jozef Plein in PC Cartias (Melle).

20/06/2017

Do Good architectuur

Artikel over de rol van ontwerp in zorgarchitectuur.

18/03/2017

Sprak er iemand over healing environment ?

Lees hier over de bijdrage van Charles Jencks en de postmoderne architectuur aan de ontmanteling van de kliniek.

22/02/2017

Pic Nic Architectuur

Een retroactief manifest voor Pic Nic the Streets als bijdrage aan de architectuurcultuur in België. > Version Française > English Version

13/02/2017

Wraak op de commons

Een artikel over het nakende einde voor Agrocité en de toekomst voor architectuur onder zelfbeheer.

03/02/2017

Architectuur van de schaamteplek

Wie grip wil krijgen op de problemen van in psychiatrische ziekenhuizen, begint bij het ontwerp van de isolatiekamer.

22/12/2016

Van Utopia naar Wuustwezel

Er zijn weinig termen die zo’n beladen betekenis hebben in de architectuurgeschiedenis als utopie. Version Français

21/12/2016

Relational Architecture

Read about the production proces of the Kanunnik Petrus Jozef Triest Square in the Psychiatric Centre Caritas, Melle. Article in DutchEnglish / French

12/12/2016

Hoeveel samenwerking kan architectuur verdragen?

Artikel over de tentoonstelling 'Ensembles. Architectuur en Ambachtschap' in deSingel en Vlaams Architectuurinstituut.

15/10/2016

Bouwstenen voor het psychiatrisch centrum van de toekomst

Lees meer over de visieontwikkeling rond het psychiatrisch centrum van de toekomst gepubliceerd in Psyche.

03/10/2016

Eco-politiek in Brussel: Bas Smets en de Brussels Urban Landscape Biennial

Artikel over het nut en nadeel van landschapsarchitectuur als instrument voor regionale ontwikkeling in Brussel.

28/09/2016

Architectuur vol van verlangen

Artikel naar aanleiding van de opening van het Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein in Melle.

26/09/2016

(Re)Politicize!

Proud to present the A+261 issue on architecture and politics - Dutch and French edition.

21/09/2016

Architectuur met schaduw

De 20ste eeuw baarde vele duivelspacten tussen architectuur en politiek. Opvallend genoeg wordt de architectuur van het Italiaanse fascisme tot op vandaag geprezen omwille van haar abstracte vormentaal. Dergelijke rehabilitatie is de architectuur van het Derde Rijk nooit te beurt gevallen. België heeft zo zijn eigen kleine trauma in de relatie met de politiek.

24/06/2016

Ingebedde architecten

Lees meer over de architectuur van oorlog en vrede

07/06/2016

Vakmannen aan het front

Een recensie over de bijdrage van Bravoure in de Architectuurbiennale van Venetie.

04/06/2016

Toiletemmers in Werelderfgoed

Er is iets curieus met de inrichting van de gevangenis van Merksplas, waar enkele weken geleden een opstand uitbrak. De geschiedenis van de site reflecteert een utopisch beeld van de gevangenis van de toekomst, de manier waarop omgegaan wordt met die geschiedenis symboliseert dan weer de gemiste kansen.

04/12/2015

FPC Gent: geen markt, geen gevangenis

De opening van het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt na één jaar werking voor een grote opluchting - zelfs bij voormalige critici. De juiste vraag is niet of aanvankelijke bezorgheid terecht was, maar wel of de opluchting niet een beetje voorbarig is? 


28/10/2015

Het penitentiair verdriet van België

In de bouw van het gevangenisdorp Haren vormen de lokale en regionale overheid samen front met de actiegroepen tegen de federale overheid - of toch niet? Hoe kunnen we de knoop tussen activisme en politiek ontwarren?

23/10/2015

Een psychiatrisch centrum bouwen we samen

Ook architectuur heeft zijn plaats op de Vlaamse Hersteldagen. Doe mee op 18 november in de Vooruit.

01/09/2015

Eindelijk een kennisplatform voor humane gevangenisarchitectuur

De website www.prisongear.be presenteert het onderzoek naar een humane gevangenisarchitectuur.

07/04/2015

Ontmanteling van de psychiatrische kliniek

Lees de gevalstudies over zorgarchitectuur in Vlaanderen gepubliceerd in Psyche

22/10/2014

Een sterke leefomgeving begint met ruimteregie

Wat deelt een onafgewerkte verkeersinfrastructuur in Godsheide, een vervallen vierkantshoeve in Grote Spouwen, een gesloten mijnkatedraal in de Eisdense Tuiwijk en een geplande gevangenis op Domein Riegersvliet?


21/08/2014

Wie is er bang van het Bouwmeestercollege?

Iedereen lijkt het roerend eens dat de Vlaamse architectuur zonder de Bouwmeester overgeleverd is aan de wetten van de markt en de willekeur van het politieke bedrijf. Lees de opinie 'De Bouwmeester en de onheilsprofeten'.

20/12/2013

A humane prison is coming to your neighbourhood

As part of the Conflict & Design Triennial the knowledge platform Prison Gear presents design studies that pave the way for a humane prison in Leopoldsburg, Belgium.

16/12/2013

Een humane gevangenis komt naar je toe

Als onderdeel van de Conflict & Design Triënnale presenteert Prison Gear twee visieontwerpen voor de toekomstige gevangenis op het militaire domein Reigersvliet in Leopoldsburg.

09/10/2013

Limburg City / Stad Limburg

Read the memorandum of the Limburg Europa Workshop / Lees de projectnota van Atelier Limburg Europa

15/09/2013

The dismantling of the psychiatric clinic

Read the case studies on care architecture in Flanders

21/08/2013

Wat is ontwerpend onderzoek?

Drie vragen over ontwerpend onderzoek, drie antwoorden vanuit de Noorderkempen.

10/04/2013

Heeft een gemeenplaats ook een gemene waarde ?

Commentaarstuk bij het Architectuurboek n° 10: Radicale Gemeenplaatsen - Europese architectuur uit Vlaanderen

03/02/2013

Is onzichtbare psychiatrische zorg mogelijk?

Review van de opstart Pilootprojecten Zorg door de Vlaams Bouwmeester

06/11/2012

Limburg heeft ambitie / Limburg has ambition

Presentatie van de Startnota Provinciaal Bouwmeester Limburg / Presentation Initial Memo Limburg Government Architect

12/10/2012

Hoeveel vernieuwing kan de gevangenis verdragen ?

Lees hoe de modernisatie van de gevangenisarchitectuur in handen van Stéphane Beel begon en eindige bij het Ducpétiaux-model.

12/07/2012

San Gimignano aan de Zenne

Lees de column naar aanleiding van de Keukentoren van XDGA

11/04/2012

Sociaal-realisme of zelfcensuur

Met Jonas Staal schreef BAVO een pleidooi voor een nieuw sociaal-realisme in de kunst. Sociaal-realisme is broodnodig in het tijdperk van de hysterische reproductie.

21/02/2012

Nu ook een schreeuw om architectuur!

Niet occupy-en, maar de gevestigde orde verleiden om in crisistijden te investeren in leuke projecten. Lees hier meer over de Studio for Unsollicited Architecture.

20/01/2012

Gesloten architectuur is ook humaan

Lees meer over Fleur Agema's gevangenismodel

21/11/2011

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Lees het artikel in het decembernummer van Rekto:Verso.

12/09/2011

De Culturele Elite

Lees de bijdrage.

29/08/2011

Artist Participation in South Africa

The international PR campaign to showcase Rotterdam's robust policy on artist participation is now also tapping into the emerging African art markets.

17/06/2011

Denkverbod op liberale kunst

Column over de stellingenoorlog naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in de cultuursector.

07/06/2011

Maak liberaal kunstbeleid liberaal

Lees BAVO's advies aan staatssecretaris Zijlstra met betrekking tot de noodgedwongen keuzen die de cultuursector in Nederland te wachten staat.

18/03/2011

International promotion campaign of the Office for Artist Participation kicks off

The City of Edinburgh will be the first to host an international promotion event of Rotterdam's innovative cultural policies for enforcing the participation of artists in heightening a city's competitiveness and securing social peace on the local level.

28/02/2011

Culture and Contestation

The essay 'Neo-Liberalism with Dutch Characteristics: The Big Fix-Up of the Netherlands and the Practice of Embedded Cultural Activism' is published in the book volume 'Culture and Contestation in the New Century'.

19/01/2011

Art and Activism

BAVO's essay 'Artists... one more effort to be really political!' is published in the volume 'Art and Activism in the age of Globalisation'.

20/10/2010

Boek verschenen: Too Active To Act

Het boek biedt een kritische analyse van de maatschappelijke betrokkenheid van culturele actoren in Nederland in de afgelopen tien jaar.

OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

Don’t say Lente to the new Lente

project: OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

date: 11/05/2018

author: BAVO

source: administrator

status: article

 

A chance encounter with a patient in the Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein redeems us from one last obsession: the belief that architecture finds its moment of glory in the delivery of the building project. In the case of the Jozef Plein, the most important result is perhaps not so much located in itself, but in its legacy.

It is nightfall on a late summer’s day (15 September 2017) when I arrive at the centre with two close friends. In the twilight a lady wanders through the monumental outdoor space. She asks me politely what I am looking for so late at night – as though I were an intruder in her realm. In the ensuing conversation, she appears to have been hospitalized for a few weeks now. It is her first stay in psychiatry in a long time. The lady conveys a great admiration for the monumental outdoor space. She admits to not knowing what the function of the building is, but pays a visit night after night. With this, the patient unwittingly lifts the realization of architecture beyond its delivery. It is not so much in the design, but rather in the everyday evening walk that we see the realization of the original desire for a 'wishing wall' – the fantasy that, in condensation with other desires, catalysed the management to halt the demolition of the Sint-Jozef building back in December 2014. The circle of architectural production is somehow closed as concept and reception coincide in the lonely activity of a daily evening stroll.

As we continue the walk, the woman expresses regret over the disrespect manifested by others for the building. She says: ‘The drawing in the cellar is very sad, so ugly and so black.’ It seems like a big surprise when I suggest: ‘Why don’t you draw something prettier? That’s exactly what these white walls are asking for.’ The lady confesses to being an amateur in chalk drawing and promises to bring along her chalk sticks on her next walk. And so it happened that only a few weeks later I found a large rainbow drawn next to the doorway in the cellar with the inscription ‘You are my sunshine’. Also, the black painting had been slightly recoloured. It reminds me of an evaluation meeting (29 June 2017) in which we discussed the seemingly slow process of use and appropriation in the undefined space. General director Herman Roose situated the challenge in what he called the ‘limited transfer of events’ within the psychiatric centre. The Jozef Plein may be conceptualized as a 'space of possibilities' within the psychiatric centre, but it is not always clear to patients what is allowed or not within this open space, let alone that uses are transmitted from one to another. The confrontation with the chalk drawing makes me realize that my light-hearted suggestion triggered a mental opening in the accepted boundaries of the possible that limit the use of the open space.

There is yet another element in the conversation with the patient that situates the result of architecture outside itself. The woman not only praised the Sint-Jozef Plein, but went on to say: ‘The “Dageraad” [“Dawn”] is also such a beautiful building.’ The reference to Dageraad – the department for psychosis care – caused some confusion in our talk. From the very beginning of the vision development, it was exactly that specific building that came to symbolize, for patients and staff alike, everything that was wrong with the new quasi-modern architecture in the psychiatric centre. The Dageraad department was located, together with its Siamese twin ‘Klimop’ ('Ivy'), in the expansion area of ​​the hospital across the ‘Heidestraat’ (‘Heather street’). Despite the suggestion of a holiday park-like architecture in a green, Arcadian landscape, the complex building for Dageraad and Klimop was described as oppressive, claustrophobic, disorienting and worse.

After double-checking I found out that the lady was actually referring to the renovated Lente building which the Dageraad department had moved into since 21 March 2017. The story of the Lente building is entangled with the Sint-Jozef renovation, as the contracts for demolition were signed and budgets reserved accordingly. Only a temporary lease of the Lente building to 'De Heide' (‘The Heather’), a centre for people with physical disabilities located in the village of Merelbeke, delayed execution. The Lente building finally got saved in the same contract renegotiation as the Sint-Jozef building. It was the vision of the psychosis work group, headed by psychiatrist Dr Celine Matton and psychologist Inge De Paep, that the building characteristics of the historical Lente building better meet the spatial needs of psychotic patients. The team pursued the ideas put forward in the psychosis work group, taking matters into their own hands. They engaged interior designer Philippe Allaeys for advice and furniture design, visited Jules Thielens’ reference project ‘The Brewery’ in Amsterdam, closely following the building plans drawn up by the technical team, etc. Today not only the lady but staff too praise the building’s clear spatial layout, its spacious living rooms, high ceilings, short corridors and easy access.

The reference to Dageraad made clear that the lady was speaking of the new reality in the Caritas Psychiatric Centre, not limiting her attention to the architectural object. The design by architecten de vylder vinck taillieu is rightly getting a lot of (media) attention, although it does not solve much as such. Undoubtedly the question about what to do in the sublime emptiness of the Jozef Plein will be with us for a long time. The patient, however, invites us to look 'through the (architectural) fantasy' at the changing atmosphere in the psychiatric centre. In the end, the Jozef Plein is a symptom of the impossible desire of the work groups to save a building that is already gone – at least in terms of decision-making and financial operation. It stemmed from a discontent with the demolition of heritage, the alienation in the hospital infrastructure, the longing for an in-between space, and so on. By contrast, the new Lente building, renamed Dageraad, proudly takes up its new position within the psychiatric centre of the future. The management decided to have the building rearranged by its own technical department without major architectural gestures, but with an interior design that fully reflects the building’s historic character and respects the needs of patients in psychosis care – mixing the usual hospital furniture with vintage found in attics and tailor-made design. The reversal of Lente into Dageraad may therefore even be considered as more radical than the Kan. Triest Plein insofar as the old spirit of demolition is no longer of any meaning in the everyday operations of the unit for psychosis care.

After all, the new Lente building, currently known as Dageraad, is the legacy of the Jozef Plein. From the outset, the idea was to use the makeover of the Sint-Jozef building as a test site in the search for a different care architecture. The production process, from project definition to tendering, design, appropriation and post-production, enabled the Caritas Psychiatric Centre to find another way of doing care architecture. And so it happened that the management found a vision, language and tools to self-manage architecture in the makeover of the Lente building. Only a grumbler would complain about the disappearance of the architect. The ill-conceived demolition plan shows exactly what happens when architecture is left to the architect alone. And vice versa, in the words of Jan De Vylder: ‘The new Lente building is an architecture that proves the redundancy of an architect.’ After finishing the new Lente, the costs were slightly higher than expected, but still 40 per cent below the cost of a new construction. General director Herman Roose jokingly stated: ‘The costs may have risen slightly higher than we expected, but the pride of our staff is included.’

 

 

References

 

Excerpt from the essay ‘Design Your Symptom’ published in: architecten De Vylder Vinck Taillieu and BAVO (eds.), Unless Ever People, Flemish Architecture Institute, Antwerp 2018

ISBN: 9789492567079