News | Show all
11/05/2018

Verschijning van de architect-bemiddelaar

Een verkenning van een architecturale productie gericht op bemiddeling

05/03/2018

Architectuur in naam van de vader

Column #3 over de oorsprongsmythen van de architectuur

22/12/2017

Uplace of Shopping K? Nee, bedankt

Artikel over de architectuur van een vals dilemma rond winkelcentra

18/12/2017

Dood van een dienstverlener

Column over het bouwen als olifant in de kamer van de architectuurcultuur.

06/12/2017

Het belachelijk sublieme in de Vlaamse architectuur

Artikel over humor als het teken van kritische afstand in de architectuur

17/10/2017

Verslaafd aan architectuur

Een artikel over de betekenis van de Biertempel discussie voor de architectuurcultuur in België

05/10/2017

Wafels, bier en architectuur

Een artikel naar aanleiding van de herbestemming van de Beurs in Brussel tot biertempel naar ontwerp van Robbrecht & Daem Architecten.

18/09/2017

Creatio ex nihilo

Column #1 over de oorsprongsmythen van de architectuur

03/08/2017

Zorg dragen voor architectuur

Artikel over gebruik en postproductie in de architectuur naar aanleiding van het Jozef Plein in PC Cartias (Melle).

20/06/2017

Do Good architectuur

Artikel over de rol van ontwerp in zorgarchitectuur.

18/03/2017

Sprak er iemand over healing environment ?

Lees hier over de bijdrage van Charles Jencks en de postmoderne architectuur aan de ontmanteling van de kliniek.

22/02/2017

Pic Nic Architectuur

Een retroactief manifest voor Pic Nic the Streets als bijdrage aan de architectuurcultuur in België. > Version Française > English Version

13/02/2017

Wraak op de commons

Een artikel over het nakende einde voor Agrocité en de toekomst voor architectuur onder zelfbeheer.

03/02/2017

Architectuur van de schaamteplek

Wie grip wil krijgen op de problemen van in psychiatrische ziekenhuizen, begint bij het ontwerp van de isolatiekamer.

22/12/2016

Van Utopia naar Wuustwezel

Er zijn weinig termen die zo’n beladen betekenis hebben in de architectuurgeschiedenis als utopie. Version Français

21/12/2016

Relational Architecture

Read about the production proces of the Kanunnik Petrus Jozef Triest Square in the Psychiatric Centre Caritas, Melle. Article in DutchEnglish / French

12/12/2016

Hoeveel samenwerking kan architectuur verdragen?

Artikel over de tentoonstelling 'Ensembles. Architectuur en Ambachtschap' in deSingel en Vlaams Architectuurinstituut.

15/10/2016

Bouwstenen voor het psychiatrisch centrum van de toekomst

Lees meer over de visieontwikkeling rond het psychiatrisch centrum van de toekomst gepubliceerd in Psyche.

03/10/2016

Eco-politiek in Brussel: Bas Smets en de Brussels Urban Landscape Biennial

Artikel over het nut en nadeel van landschapsarchitectuur als instrument voor regionale ontwikkeling in Brussel.

28/09/2016

Architectuur vol van verlangen

Artikel naar aanleiding van de opening van het Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein in Melle.

26/09/2016

(Re)Politicize!

Proud to present the A+261 issue on architecture and politics - Dutch and French edition.

21/09/2016

Architectuur met schaduw

De 20ste eeuw baarde vele duivelspacten tussen architectuur en politiek. Opvallend genoeg wordt de architectuur van het Italiaanse fascisme tot op vandaag geprezen omwille van haar abstracte vormentaal. Dergelijke rehabilitatie is de architectuur van het Derde Rijk nooit te beurt gevallen. België heeft zo zijn eigen kleine trauma in de relatie met de politiek.

24/06/2016

Ingebedde architecten

Lees meer over de architectuur van oorlog en vrede

07/06/2016

Vakmannen aan het front

Een recensie over de bijdrage van Bravoure in de Architectuurbiennale van Venetie.

04/06/2016

Toiletemmers in Werelderfgoed

Er is iets curieus met de inrichting van de gevangenis van Merksplas, waar enkele weken geleden een opstand uitbrak. De geschiedenis van de site reflecteert een utopisch beeld van de gevangenis van de toekomst, de manier waarop omgegaan wordt met die geschiedenis symboliseert dan weer de gemiste kansen.

04/12/2015

FPC Gent: geen markt, geen gevangenis

De opening van het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt na één jaar werking voor een grote opluchting - zelfs bij voormalige critici. De juiste vraag is niet of aanvankelijke bezorgheid terecht was, maar wel of de opluchting niet een beetje voorbarig is? 


28/10/2015

Het penitentiair verdriet van België

In de bouw van het gevangenisdorp Haren vormen de lokale en regionale overheid samen front met de actiegroepen tegen de federale overheid - of toch niet? Hoe kunnen we de knoop tussen activisme en politiek ontwarren?

23/10/2015

Een psychiatrisch centrum bouwen we samen

Ook architectuur heeft zijn plaats op de Vlaamse Hersteldagen. Doe mee op 18 november in de Vooruit.

01/09/2015

Eindelijk een kennisplatform voor humane gevangenisarchitectuur

De website www.prisongear.be presenteert het onderzoek naar een humane gevangenisarchitectuur.

07/04/2015

Ontmanteling van de psychiatrische kliniek

Lees de gevalstudies over zorgarchitectuur in Vlaanderen gepubliceerd in Psyche

22/10/2014

Een sterke leefomgeving begint met ruimteregie

Wat deelt een onafgewerkte verkeersinfrastructuur in Godsheide, een vervallen vierkantshoeve in Grote Spouwen, een gesloten mijnkatedraal in de Eisdense Tuiwijk en een geplande gevangenis op Domein Riegersvliet?


21/08/2014

Wie is er bang van het Bouwmeestercollege?

Iedereen lijkt het roerend eens dat de Vlaamse architectuur zonder de Bouwmeester overgeleverd is aan de wetten van de markt en de willekeur van het politieke bedrijf. Lees de opinie 'De Bouwmeester en de onheilsprofeten'.

20/12/2013

A humane prison is coming to your neighbourhood

As part of the Conflict & Design Triennial the knowledge platform Prison Gear presents design studies that pave the way for a humane prison in Leopoldsburg, Belgium.

16/12/2013

Een humane gevangenis komt naar je toe

Als onderdeel van de Conflict & Design Triënnale presenteert Prison Gear twee visieontwerpen voor de toekomstige gevangenis op het militaire domein Reigersvliet in Leopoldsburg.

09/10/2013

Limburg City / Stad Limburg

Read the memorandum of the Limburg Europa Workshop / Lees de projectnota van Atelier Limburg Europa

15/09/2013

The dismantling of the psychiatric clinic

Read the case studies on care architecture in Flanders

21/08/2013

Wat is ontwerpend onderzoek?

Drie vragen over ontwerpend onderzoek, drie antwoorden vanuit de Noorderkempen.

10/04/2013

Heeft een gemeenplaats ook een gemene waarde ?

Commentaarstuk bij het Architectuurboek n° 10: Radicale Gemeenplaatsen - Europese architectuur uit Vlaanderen

03/02/2013

Is onzichtbare psychiatrische zorg mogelijk?

Review van de opstart Pilootprojecten Zorg door de Vlaams Bouwmeester

06/11/2012

Limburg heeft ambitie / Limburg has ambition

Presentatie van de Startnota Provinciaal Bouwmeester Limburg / Presentation Initial Memo Limburg Government Architect

12/10/2012

Hoeveel vernieuwing kan de gevangenis verdragen ?

Lees hoe de modernisatie van de gevangenisarchitectuur in handen van Stéphane Beel begon en eindige bij het Ducpétiaux-model.

12/07/2012

San Gimignano aan de Zenne

Lees de column naar aanleiding van de Keukentoren van XDGA

11/04/2012

Sociaal-realisme of zelfcensuur

Met Jonas Staal schreef BAVO een pleidooi voor een nieuw sociaal-realisme in de kunst. Sociaal-realisme is broodnodig in het tijdperk van de hysterische reproductie.

21/02/2012

Nu ook een schreeuw om architectuur!

Niet occupy-en, maar de gevestigde orde verleiden om in crisistijden te investeren in leuke projecten. Lees hier meer over de Studio for Unsollicited Architecture.

20/01/2012

Gesloten architectuur is ook humaan

Lees meer over Fleur Agema's gevangenismodel

21/11/2011

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Lees het artikel in het decembernummer van Rekto:Verso.

12/09/2011

De Culturele Elite

Lees de bijdrage.

29/08/2011

Artist Participation in South Africa

The international PR campaign to showcase Rotterdam's robust policy on artist participation is now also tapping into the emerging African art markets.

17/06/2011

Denkverbod op liberale kunst

Column over de stellingenoorlog naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in de cultuursector.

07/06/2011

Maak liberaal kunstbeleid liberaal

Lees BAVO's advies aan staatssecretaris Zijlstra met betrekking tot de noodgedwongen keuzen die de cultuursector in Nederland te wachten staat.

18/03/2011

International promotion campaign of the Office for Artist Participation kicks off

The City of Edinburgh will be the first to host an international promotion event of Rotterdam's innovative cultural policies for enforcing the participation of artists in heightening a city's competitiveness and securing social peace on the local level.

28/02/2011

Culture and Contestation

The essay 'Neo-Liberalism with Dutch Characteristics: The Big Fix-Up of the Netherlands and the Practice of Embedded Cultural Activism' is published in the book volume 'Culture and Contestation in the New Century'.

19/01/2011

Art and Activism

BAVO's essay 'Artists... one more effort to be really political!' is published in the volume 'Art and Activism in the age of Globalisation'.

20/10/2010

Boek verschenen: Too Active To Act

Het boek biedt een kritische analyse van de maatschappelijke betrokkenheid van culturele actoren in Nederland in de afgelopen tien jaar.

OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

Picnic Architecture

project: OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

date: 22/02/2017

author: BAVO

source: A-plus

status: article

Nederlandstalige versieVersion Française

 

When it comes to urban democracy it is dangerous to stare blind on the machinations of power and the creation of consent through consensus politics. It makes that discussions on democracy tend to drift away to the misty margins of society, where business negotiations in stylish board rooms are backed by brute police power. More important is the question how to re-imagine democracy in the neoliberal city. Let me tell you the history of Pic Nic the Streets. It was a civil movement shaking the very heart of Brussels with a series of picnic’s. The idea was to give a final push to the long awaited makeover of the Beurs Square and Brouckère Square – two squares that were at that time cut by the main artery running from North to South leading an endless traffic stream right through the City. Architectural plans were on the table for years but got never realised for unclear reasons. The Pic Nic The Streets movement offers a few lines of flight for imagining urban democracy.

 

This article is a retroactive manifesto for Pic Nic the Streets as a contribution to the architecture culture in Belgium, written on the basis of talks with Joost Vandenbroele from city movement BRAL and other engaged people.

 

 

On May 24, 2012 philosopher Philippe Van Parijs published an open letter in the three local newspapers addressing the three main language communities in Brussels – French, Dutch and English. The open letter was a classic article in which the author makes use of the upcoming elections to voice discontent about a certain issue – in this case: traffic congestion on the central boulevards of Brussels. The letter was not just a lament, but brought a clear proposal to end the political lethargy around the issue. Van Parijs suggested the organization of a massive picnic at the inexistent Square de la Bourse, actually calling for an act of civil disobedience blocking the Anspach Boulevard. The suggestion could not be misunderstood as the author addressed the call explicitly to the Twitter- and Facebook generation.

The letter reached its destination. Only two days later a group of thirty enthusiasts pulled together putting up a Facebook event – even with a wrong title, noting PNTS in singular instead of plural. A date was pinned for the picnic: June 10, 2012. The rest of the story became history. In no time thousands of people confirmed their presence through Facebook, causing viral media attention.

Former Mayor Freddy Thielemans (PS) was awkwardly helpful in building up momentum. First he denounced an eventual picnic at the Beursplein as an illegal occupation and cynically bragged there were far better places to go out for picnic on a Sunday afternoon. The sniffy rejection by the Former Mayor caused went viral on online platforms. Second the Former Mayor opportunistically endorsed the picnic by saying with dry eyes that it matches very well the ambition of the City of Brussels to rearrange the Central Boulevards. The sudden change in position opened the floodgates.

The goal was reached only five picnic’s and a change of Mayor later: the Central Boulevard turned into the so-called biggest inner city pedestrian of Europe. The car free Boulevard is organised in a test phase – and became part of a horse trade with a new mini-ring for cars plus extra underground garages – but it is nonetheless a big success. Especially in Summer the Central Boulevards set the stage for what looks like a permanent demonstration.

Positive power of discontent

Pic Nic the Streets caused a trend reversal in the relation between power and activism. A few elements are crucial to its success.

The first new strategic element of Pic Nic the Streets is without doubt the use of a Sunday picnic as tool for action. The picnic was planned as a festive gathering of joyful yuppies, trendy urbanites and young families with playing children. In French they are altogether called the eco-bobo’s – ecological bourgeois bohemians. In fact most manifestations are festive excursions on a Sunday afternoon, but in the case of the picnic all stereotypical protest attributes were banned, such as banners, placards and slogans. The picnic was staged as an apolitical happening on a lazy Sunday afternoon.

The peculiar scenography gave the action the character of a prefiguration: the picnic set an image of the desired use of public space in the big city. Pic Nic the Streets embodied the urban quality of living that was the object of desire: a public space that is not only functional to the flow of automobile traffic but also provides breathing space for young people and children. It makes that the manifestations did not so much demand anything, but rather stirred up the desire for another city center.

A second new strategic element is the discourse, carefully constructed around a logic well known in contemporary communication and PR. Using minimal means, Pic Nic the Streets set up a massive media offensive around one clear cut message of ‘five lines of positive thinking’ that called upon one symbolical but concrete action: the occupation of the Beursplein with picnicking youngsters and families. The images came by itself and were going around virally. The discourse was wide and diverse, leaving opening for individual outings, but the bottomline stayed the same.

It shows how Pic Nic the Streets replaced the usual arsenal of political activism in Brussels with a technology that is inherent to virtual mass media. They did away explicitly with the usual tools such as manifestos, declarations, popular assemblies (états-generaux), petitions and press conferences. In the place came the force of mere repetition (the same five lines were reproduced time and time again), the force of the number (Facebook made the interest immediately visible) and the force of freedom to interpret (there is no thing as bad press).

Subverting the fixed model of protest

Both elements are important features that allow us to re-imagine democratic action in Brussels.

Given the power monopoly of the Parti Socialiste for decades, antagonism has been the model of protest for decades in Brussels. Critical agents can only act oppositional and demand the impossible. Reaching out to power makes a critical agent immediately suspect of corruption and impurity. As such criticism is caught in a hysterical discourse: it directs itself one-dimensionally towards the existing power and engages in a heroic fight with them, but also leaves the initiative to its Other.

Pic Nic the Streets presented itself on the contrary as a counter power willing to dialogue with all share- and stakeholders. Part of the strategy to spread the positive message, was to stay friendly for the people in charge, disregarding political color. The activists transcended the theatre of representative democracy by simply presenting themselves. It was a democracy as presentation, saying: we are here. The conviction was that in the end all political parties are propagating quasi the same program, and sooner or later turn their course according to the wind of change. Politicians need a push in the back now and then to set in motion the governmental administrations. Indignation was the motor for sure, friendly, and joyful determination was the strategy.

After the party?

The loose movement was struck by confusion after its sudden success. The negative atmosphere of the retailers in the city centre backlashed on the among activists. The platform ‘Oui mais Non’ criticized the half-hearted result, the theatricalisation of the public space, the gentrification of the city centre, the political recuperation for the construction of a new mini-ring (again with two lanes running in the same direction) and underground parking garages, and so on. Analysts (Tine Hens) cited immense but short-term visibility as a success factor for Pic Nic the Streets, arguing the disappearance of the movement as part of the natural course of events. But there is more to say.

It is striking that the people in the movement itself uses two very different indicators for taking the measure of success and/or failure – in both cases the disappearance is not a loss, but part of the dissemination.

In the first place there was a miraculous multiplication of picnics: Pic Nic the Streets was organized at many other hot spots in Brussels – picnics were held at Saint-Gilles, at the Ninoofse Poort traffic roundabout, at a famous Turkish shopping street in Schaarbeek, etc. The movement fragmented, but the means of action was passed, starting a life on its own. The techniques with which Pic Nic the Streets had experimented spontaneously became a normal and indispensable instrument for urban activism in Brussels.

In the second place, the City Council took over the discourse of Pic Nic the Streets. The traffic-free zone will undoubtedly be subject of political manipulation in the future. The zone may be shortened and/or partially occupied as parking plot for cars. However, the idea that the central avenues of a big city can turn into a walking promenade became irrevocably part of the collective imagination. It is easy to compromise the promenade, but the idea can never be outrooted, reflected an engaged person years later.

 

We arrive at a very different view of the product of activism. The architecture of the public space is often reduced to the design of a crown jewel, such as the monumental canopy designed by XDGA on the nearby Place Rogier. The decennia old plans to redo the Beurs and Brouckère Square shows first a critical awareness is needed for architecture to happen. In the eyes of Pic Nic the Streets' core group, freeing up traffic from the Anspach Boulevard is not an end in itself, but a step in the development of a totally different architecture culture necessary to support a future redesign of the city centre.


References

Translation of a text published in French and Dutch by the Architecture in Belgium Review A+ 264 (February 2017)