News | Show all
18/03/2017

Sprak er iemand over healing environment ?

Lees hier over de bijdrage van Charles Jencks en de postmoderne architectuur aan de ontmanteling van de kliniek.

22/02/2017

Pic Nic Architectuur

Een retroactief manifest voor Pic Nic the Streets als bijdrage aan de architectuurcultuur in België. Version Française

13/02/2017

Wraak op de commons

Een artikel over het nakende einde voor Agrocité en de toekomst voor architectuur onder zelfbeheer.

03/02/2017

Architectuur van de schaamteplek

Wie grip wil krijgen op de problemen van in psychiatrische ziekenhuizen, begint bij het ontwerp van de isolatiekamer.

22/12/2016

Van Utopia naar Wuustwezel

Er zijn weinig termen die zo’n beladen betekenis hebben in de architectuurgeschiedenis als utopie. Version Français

21/12/2016

Relational Architecture

Read about the production proces of the Kanunnik Petrus Jozef Triest Square in the Psychiatric Centre Caritas, Melle. Article in DutchEnglish / French

12/12/2016

Hoeveel samenwerking kan architectuur verdragen?

Artikel over de tentoonstelling 'Ensembles. Architectuur en Ambachtschap' in deSingel en Vlaams Architectuurinstituut.

15/10/2016

Bouwstenen voor het psychiatrisch centrum van de toekomst

Lees meer over de visieontwikkeling rond het psychiatrisch centrum van de toekomst gepubliceerd in Psyche.

03/10/2016

Eco-politiek in Brussel: Bas Smets en de Brussels Urban Landscape Biennial

Artikel over het nut en nadeel van landschapsarchitectuur als instrument voor regionale ontwikkeling in Brussel.

28/09/2016

Architectuur vol van verlangen

Artikel naar aanleiding van de opening van het Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein in Melle.

26/09/2016

(Re)Politicize!

Proud to present the A+261 issue on architecture and politics - Dutch and French edition.

21/09/2016

Architectuur met schaduw

De 20ste eeuw baarde vele duivelspacten tussen architectuur en politiek. Opvallend genoeg wordt de architectuur van het Italiaanse fascisme tot op vandaag geprezen omwille van haar abstracte vormentaal. Dergelijke rehabilitatie is de architectuur van het Derde Rijk nooit te beurt gevallen. België heeft zo zijn eigen kleine trauma in de relatie met de politiek.

24/06/2016

Ingebedde architecten

Lees meer over de architectuur van oorlog en vrede

07/06/2016

Vakmannen aan het front

Een recensie over de bijdrage van Bravoure in de Architectuurbiennale van Venetie.

04/06/2016

Toiletemmers in Werelderfgoed

Er is iets curieus met de inrichting van de gevangenis van Merksplas, waar enkele weken geleden een opstand uitbrak. De geschiedenis van de site reflecteert een utopisch beeld van de gevangenis van de toekomst, de manier waarop omgegaan wordt met die geschiedenis symboliseert dan weer de gemiste kansen.

04/12/2015

FPC Gent: geen markt, geen gevangenis

De opening van het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt na één jaar werking voor een grote opluchting - zelfs bij voormalige critici. De juiste vraag is niet of aanvankelijke bezorgheid terecht was, maar wel of de opluchting niet een beetje voorbarig is? 


28/10/2015

Het penitentiair verdriet van België

In de bouw van het gevangenisdorp Haren vormen de lokale en regionale overheid samen front met de actiegroepen tegen de federale overheid - of toch niet? Hoe kunnen we de knoop tussen activisme en politiek ontwarren?

23/10/2015

Een psychiatrisch centrum bouwen we samen

Ook architectuur heeft zijn plaats op de Vlaamse Hersteldagen. Doe mee op 18 november in de Vooruit.

01/09/2015

Eindelijk een kennisplatform voor humane gevangenisarchitectuur

De website www.prisongear.be presenteert het onderzoek naar een humane gevangenisarchitectuur.

07/04/2015

Ontmanteling van de psychiatrische kliniek

Lees de gevalstudies over zorgarchitectuur in Vlaanderen gepubliceerd in Psyche

22/10/2014

Een sterke leefomgeving begint met ruimteregie

Wat deelt een onafgewerkte verkeersinfrastructuur in Godsheide, een vervallen vierkantshoeve in Grote Spouwen, een gesloten mijnkatedraal in de Eisdense Tuiwijk en een geplande gevangenis op Domein Riegersvliet?


21/08/2014

Wie is er bang van het Bouwmeestercollege?

Iedereen lijkt het roerend eens dat de Vlaamse architectuur zonder de Bouwmeester overgeleverd is aan de wetten van de markt en de willekeur van het politieke bedrijf. Lees de opinie 'De Bouwmeester en de onheilsprofeten'.

20/12/2013

A humane prison is coming to your neighbourhood

As part of the Conflict & Design Triennial the knowledge platform Prison Gear presents design studies that pave the way for a humane prison in Leopoldsburg, Belgium.

16/12/2013

Een humane gevangenis komt naar je toe

Als onderdeel van de Conflict & Design Triënnale presenteert Prison Gear twee visieontwerpen voor de toekomstige gevangenis op het militaire domein Reigersvliet in Leopoldsburg.

09/10/2013

Limburg City / Stad Limburg

Read the memorandum of the Limburg Europa Workshop / Lees de projectnota van Atelier Limburg Europa

15/09/2013

The dismantling of the psychiatric clinic

Read the case studies on care architecture in Flanders

21/08/2013

Wat is ontwerpend onderzoek?

Drie vragen over ontwerpend onderzoek, drie antwoorden vanuit de Noorderkempen.

10/04/2013

Heeft een gemeenplaats ook een gemene waarde ?

Commentaarstuk bij het Architectuurboek n° 10: Radicale Gemeenplaatsen - Europese architectuur uit Vlaanderen

03/02/2013

Is onzichtbare psychiatrische zorg mogelijk?

Review van de opstart Pilootprojecten Zorg door de Vlaams Bouwmeester

06/11/2012

Limburg heeft ambitie / Limburg has ambition

Presentatie van de Startnota Provinciaal Bouwmeester Limburg / Presentation Initial Memo Limburg Government Architect

12/10/2012

Hoeveel vernieuwing kan de gevangenis verdragen ?

Lees hoe de modernisatie van de gevangenisarchitectuur in handen van Stéphane Beel begon en eindige bij het Ducpétiaux-model.

12/07/2012

San Gimignano aan de Zenne

Lees de column naar aanleiding van de Keukentoren van XDGA

11/04/2012

Sociaal-realisme of zelfcensuur

Met Jonas Staal schreef BAVO een pleidooi voor een nieuw sociaal-realisme in de kunst. Sociaal-realisme is broodnodig in het tijdperk van de hysterische reproductie.

21/02/2012

Nu ook een schreeuw om architectuur!

Niet occupy-en, maar de gevestigde orde verleiden om in crisistijden te investeren in leuke projecten. Lees hier meer over de Studio for Unsollicited Architecture.

20/01/2012

Gesloten architectuur is ook humaan

Lees meer over Fleur Agema's gevangenismodel

21/11/2011

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Lees het artikel in het decembernummer van Rekto:Verso.

12/09/2011

De Culturele Elite

Lees de bijdrage.

29/08/2011

Artist Participation in South Africa

The international PR campaign to showcase Rotterdam's robust policy on artist participation is now also tapping into the emerging African art markets.

17/06/2011

Denkverbod op liberale kunst

Column over de stellingenoorlog naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in de cultuursector.

07/06/2011

Maak liberaal kunstbeleid liberaal

Lees BAVO's advies aan staatssecretaris Zijlstra met betrekking tot de noodgedwongen keuzen die de cultuursector in Nederland te wachten staat.

18/03/2011

International promotion campaign of the Office for Artist Participation kicks off

The City of Edinburgh will be the first to host an international promotion event of Rotterdam's innovative cultural policies for enforcing the participation of artists in heightening a city's competitiveness and securing social peace on the local level.

28/02/2011

Culture and Contestation

The essay 'Neo-Liberalism with Dutch Characteristics: The Big Fix-Up of the Netherlands and the Practice of Embedded Cultural Activism' is published in the book volume 'Culture and Contestation in the New Century'.

19/01/2011

Art and Activism

BAVO's essay 'Artists... one more effort to be really political!' is published in the volume 'Art and Activism in the age of Globalisation'.

20/10/2010

Boek verschenen: Too Active To Act

Het boek biedt een kritische analyse van de maatschappelijke betrokkenheid van culturele actoren in Nederland in de afgelopen tien jaar.

OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

Vakmannen aan het front

project: OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

date: 08/06/2016

author: BAVO

source: ArchiNed

status: article

 

 

Het Belgisch paviljoen in de architectuurbiënnale van Venetië toont een eigenzinnige verzameling mock-up’s en collages. Onder de naam ‘Bravoure’ worden een 13-tal architecturale details geïsoleerd van de context en op ware grootte gereconstrueerd in de Giardini.

 

Belgisch paviljoen architectuurbiënnale Venetië – foto ©Filip Dujardin

Bravoure is een alter-ego voor de curatoren: architecten De Vylder Vinck Taillieu, Doorzon Interieurarchitecten en architectuurfotograaf Filip Dujardin. Bravoure is tegelijk ook een term die de inhoud van het werk dekt.

Het statement van Bravoure is op het eerste gezicht eenvoudig: in tijden van schaarste lijkt architectuur geen kans te maken – zover architectuur graag uitpakt met luxe, overdaad en gadgets. Bravoure wijst op een andersoortige schoonheid, die van de deurpost, een technisch kanaal, een scheidingsmuur, een brievenbus, een schakelstuk, een akoestisch paneel en wat nog allemaal meer.

Aanleiding voor de tentoonstelling is de vraag van het Vlaams Architectuurinstituut (VAi)  om het vakmanschap, in de oproep gebracht als ‘Craft(wo)manschip’, te thematiseren en zo onder de aandacht te brengen van het internationaal publiek. Architectuur als ambacht is in Vlaanderen een heel gebruikelijke manier om onderscheid te maken tussen de hoge ‘sublieme’ architectuur en het gewone ‘ongedachte’ bouwen, waarbij ambacht verwijst naar het sublieme.

Op ludieke wijze ondermijnt de selectie van de curatoren het klassieke onderscheid tussen architectuur en bouwen – enkele decennia terug geïntroduceerd door Geert Bekaert – met de stelling: alles is architectuur en de bricolage van alledag nog wel het meest. Architectuur van de gekende namen in de Vlaamse architectuur worden zonder onderscheid getoond met weinig gepubliceerde of zelfs miskende architectuur. In de verrassende reeks van projecten is het werk van de usual suspects –Robbrecht & Daem, Stéphane Beel en Office KGDVS – nog wel de minst interessante keuze.

 

IGLO kinderdagverblijf ‘De Strandloper’, Antwerpen / De Smet Vermeulen architecten – foto ©Filip Dujardin

De aandacht gaat vooral naar een anonieme modulaire containerschool door architectenbureau Bart Dehaene, een achterbouw voor mindervalide persoon door Wim Goes Architectuur, een bakstenen brievenbus bij landelijke woning van Jo Van Den Berge, een deurpost in passief kinderdagverblijf van Buro II & ARCH I+I, een inkomhal vanEagles of Architecture, een PVC-regengoot van architecten Els Claessens en Tania Vandenbussche, een geperforeerde tuinmuur van Laura Muyldermans en Atelier Starzak Strebicki, een schakelstuk voor een als tijdelijke brug gebruikte bouwkraan van Gijs Van Vaerenbergh, en akoestische panelen in een intergenerationeel project van De Smet Vermeulen Architecten.

Eerder dan een stijl te presenteren, maakt de tentoonstelling school. Het sublimeren van de alledaagse bricolage wordt gepresenteerd als de ontwerpattitude die heel diverse ontwerppraktijken in Vlaanderen verbindt. De attitude past wonderwel in de beleidsomslag die de liberale minister van Cultuur Sven Gatz heeft ingezet. Bravoure toont architectuur als de meest ondernemende der kunsten. Architectuur wordt niet gekoesterd als een veel te dure en ongenaakbare aanstellerij, maar als iets wat artistieke ambities waarmaakt in kleine, profane opdrachten. Het resultaat zijn even bizarre als welgemeende ontwerpoplossingen.

De mock-ups en fotocollages tonen het detail als on-identificeerbare objecten. Hiermee wordt de architectuur bevrijd van de signatuur van de architect. Het herkenbare totaalbeeld is slechts een foto op de achtergrond van de bevreemdende installaties; handgeschreven met potlood staat op de muur de Naam-van-de-architect, als een confidentiële memo. In de catalogus zijn de credits goed verstopt in de marge van tekstpagina’s. Vreemd genoeg heeft alleen de fotograaf-curator voor zichzelf een uitzondering gemaakt.

De quasi-naamloze tentoonstelling vestigt de aandacht op het culturele aspect van de architectuur in Vlaanderen, eerder dan het ondernemende aspect, en dat is een verademing. Architectuurbiënnales functioneren gebruikelijk voor de schaamteloze promotie van één of ander architectenbureau die ofwel haar oeuvre tentoon stelt ofwel de interventie op het paviljoen reduceert tot een nummertje in het eigen oeuvre.

 

Belgisch paviljoen architectuurbiënnale Venetië – foto ©Filip Dujardin

De problematiek van Bravoure zit eerder in de kniptechniek als zodanig. De details laten niet alleen het herkenbare beeld en naam-van-de-architect verdwijnen, maar ook de sociale en politieke context waarbinnen het werk tot stand kwam. De suggestie wordt gewekt dat de Vlaamse architectuur een vette kluif heeft aan de kleine zorgen van de Vlaamse bouwheer: een tuinmuur als grens met braakland, een isolatiekanaal verbinden met een deur, een akoestisch probleem van jengelende snotneuzen, een kanaal als fysieke barrière in de stad, …

Hiermee biedt Bravoure in het kader van het geheel van de Biënnale een bijzonder optimistisch rapport van de Vlaams-Belgische frontlinie. Het spreekt voor zich dat Venetië net iets te vroeg kwam voor posttraumatische reflecties over de terreuraanslagen. En, de witte vlag op het dak van het Paviljoen staat symbool voor de huidige communautaire vrede in België, de tentoonstelling doet uitdrukkelijk geen uitspraken over de architectuurproductie aan de andere kant van de taalgrens.

Wel lijkt Bravoure te vergeten dat dezelfde selectie van 13 details evenzoveel reflecties teweeg brengt die het hart van ruimtelijke ordening in België raken. Een kleine perspectiefverschuiving kan een esthetiserende techniek doen omslaan in een politiserende techniek. Met een beetje interpretatie is Bravoure een tentoonstelling over de ecologische voetafdruk van een vrije kavelwoning, de impact van technologische eisen in de zorgarchitectuur, de functie van tijdelijke architectuur in stadsontwikkeling en gentrificatie, etc. Niet alleen vakmanschap, maar ook politiek zit in de architecturale details.

 

 

 

References

Gepubliceerd op ArchiNed, 7 juni 2016