News | Show all
17/10/2017

Verslaafd aan architectuur

Een artikel over de betekenis van de Biertempel discussie voor de architectuurcultuur in België

05/10/2017

Wafels, bier en architectuur

Een artikel naar aanleiding van de herbestemming van de Beurs in Brussel tot biertempel naar ontwerp van Robbrecht & Daem Architecten.

18/09/2017

Creatio ex nihilo

Column #1 over de oorsprongsmythen van de architectuur

03/08/2017

Zorg dragen voor architectuur

Artikel over gebruik en postproductie in de architectuur naar aanleiding van het Jozef Plein in PC Cartias (Melle).

20/06/2017

Do Good architectuur

Artikel over de rol van ontwerp in zorgarchitectuur.

18/03/2017

Sprak er iemand over healing environment ?

Lees hier over de bijdrage van Charles Jencks en de postmoderne architectuur aan de ontmanteling van de kliniek.

22/02/2017

Pic Nic Architectuur

Een retroactief manifest voor Pic Nic the Streets als bijdrage aan de architectuurcultuur in België. Version Française

13/02/2017

Wraak op de commons

Een artikel over het nakende einde voor Agrocité en de toekomst voor architectuur onder zelfbeheer.

03/02/2017

Architectuur van de schaamteplek

Wie grip wil krijgen op de problemen van in psychiatrische ziekenhuizen, begint bij het ontwerp van de isolatiekamer.

22/12/2016

Van Utopia naar Wuustwezel

Er zijn weinig termen die zo’n beladen betekenis hebben in de architectuurgeschiedenis als utopie. Version Français

21/12/2016

Relational Architecture

Read about the production proces of the Kanunnik Petrus Jozef Triest Square in the Psychiatric Centre Caritas, Melle. Article in DutchEnglish / French

12/12/2016

Hoeveel samenwerking kan architectuur verdragen?

Artikel over de tentoonstelling 'Ensembles. Architectuur en Ambachtschap' in deSingel en Vlaams Architectuurinstituut.

15/10/2016

Bouwstenen voor het psychiatrisch centrum van de toekomst

Lees meer over de visieontwikkeling rond het psychiatrisch centrum van de toekomst gepubliceerd in Psyche.

03/10/2016

Eco-politiek in Brussel: Bas Smets en de Brussels Urban Landscape Biennial

Artikel over het nut en nadeel van landschapsarchitectuur als instrument voor regionale ontwikkeling in Brussel.

28/09/2016

Architectuur vol van verlangen

Artikel naar aanleiding van de opening van het Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein in Melle.

26/09/2016

(Re)Politicize!

Proud to present the A+261 issue on architecture and politics - Dutch and French edition.

21/09/2016

Architectuur met schaduw

De 20ste eeuw baarde vele duivelspacten tussen architectuur en politiek. Opvallend genoeg wordt de architectuur van het Italiaanse fascisme tot op vandaag geprezen omwille van haar abstracte vormentaal. Dergelijke rehabilitatie is de architectuur van het Derde Rijk nooit te beurt gevallen. België heeft zo zijn eigen kleine trauma in de relatie met de politiek.

24/06/2016

Ingebedde architecten

Lees meer over de architectuur van oorlog en vrede

07/06/2016

Vakmannen aan het front

Een recensie over de bijdrage van Bravoure in de Architectuurbiennale van Venetie.

04/06/2016

Toiletemmers in Werelderfgoed

Er is iets curieus met de inrichting van de gevangenis van Merksplas, waar enkele weken geleden een opstand uitbrak. De geschiedenis van de site reflecteert een utopisch beeld van de gevangenis van de toekomst, de manier waarop omgegaan wordt met die geschiedenis symboliseert dan weer de gemiste kansen.

04/12/2015

FPC Gent: geen markt, geen gevangenis

De opening van het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt na één jaar werking voor een grote opluchting - zelfs bij voormalige critici. De juiste vraag is niet of aanvankelijke bezorgheid terecht was, maar wel of de opluchting niet een beetje voorbarig is? 


28/10/2015

Het penitentiair verdriet van België

In de bouw van het gevangenisdorp Haren vormen de lokale en regionale overheid samen front met de actiegroepen tegen de federale overheid - of toch niet? Hoe kunnen we de knoop tussen activisme en politiek ontwarren?

23/10/2015

Een psychiatrisch centrum bouwen we samen

Ook architectuur heeft zijn plaats op de Vlaamse Hersteldagen. Doe mee op 18 november in de Vooruit.

01/09/2015

Eindelijk een kennisplatform voor humane gevangenisarchitectuur

De website www.prisongear.be presenteert het onderzoek naar een humane gevangenisarchitectuur.

07/04/2015

Ontmanteling van de psychiatrische kliniek

Lees de gevalstudies over zorgarchitectuur in Vlaanderen gepubliceerd in Psyche

22/10/2014

Een sterke leefomgeving begint met ruimteregie

Wat deelt een onafgewerkte verkeersinfrastructuur in Godsheide, een vervallen vierkantshoeve in Grote Spouwen, een gesloten mijnkatedraal in de Eisdense Tuiwijk en een geplande gevangenis op Domein Riegersvliet?


21/08/2014

Wie is er bang van het Bouwmeestercollege?

Iedereen lijkt het roerend eens dat de Vlaamse architectuur zonder de Bouwmeester overgeleverd is aan de wetten van de markt en de willekeur van het politieke bedrijf. Lees de opinie 'De Bouwmeester en de onheilsprofeten'.

20/12/2013

A humane prison is coming to your neighbourhood

As part of the Conflict & Design Triennial the knowledge platform Prison Gear presents design studies that pave the way for a humane prison in Leopoldsburg, Belgium.

16/12/2013

Een humane gevangenis komt naar je toe

Als onderdeel van de Conflict & Design Triënnale presenteert Prison Gear twee visieontwerpen voor de toekomstige gevangenis op het militaire domein Reigersvliet in Leopoldsburg.

09/10/2013

Limburg City / Stad Limburg

Read the memorandum of the Limburg Europa Workshop / Lees de projectnota van Atelier Limburg Europa

15/09/2013

The dismantling of the psychiatric clinic

Read the case studies on care architecture in Flanders

21/08/2013

Wat is ontwerpend onderzoek?

Drie vragen over ontwerpend onderzoek, drie antwoorden vanuit de Noorderkempen.

10/04/2013

Heeft een gemeenplaats ook een gemene waarde ?

Commentaarstuk bij het Architectuurboek n° 10: Radicale Gemeenplaatsen - Europese architectuur uit Vlaanderen

03/02/2013

Is onzichtbare psychiatrische zorg mogelijk?

Review van de opstart Pilootprojecten Zorg door de Vlaams Bouwmeester

06/11/2012

Limburg heeft ambitie / Limburg has ambition

Presentatie van de Startnota Provinciaal Bouwmeester Limburg / Presentation Initial Memo Limburg Government Architect

12/10/2012

Hoeveel vernieuwing kan de gevangenis verdragen ?

Lees hoe de modernisatie van de gevangenisarchitectuur in handen van Stéphane Beel begon en eindige bij het Ducpétiaux-model.

12/07/2012

San Gimignano aan de Zenne

Lees de column naar aanleiding van de Keukentoren van XDGA

11/04/2012

Sociaal-realisme of zelfcensuur

Met Jonas Staal schreef BAVO een pleidooi voor een nieuw sociaal-realisme in de kunst. Sociaal-realisme is broodnodig in het tijdperk van de hysterische reproductie.

21/02/2012

Nu ook een schreeuw om architectuur!

Niet occupy-en, maar de gevestigde orde verleiden om in crisistijden te investeren in leuke projecten. Lees hier meer over de Studio for Unsollicited Architecture.

20/01/2012

Gesloten architectuur is ook humaan

Lees meer over Fleur Agema's gevangenismodel

21/11/2011

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Lees het artikel in het decembernummer van Rekto:Verso.

12/09/2011

De Culturele Elite

Lees de bijdrage.

29/08/2011

Artist Participation in South Africa

The international PR campaign to showcase Rotterdam's robust policy on artist participation is now also tapping into the emerging African art markets.

17/06/2011

Denkverbod op liberale kunst

Column over de stellingenoorlog naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in de cultuursector.

07/06/2011

Maak liberaal kunstbeleid liberaal

Lees BAVO's advies aan staatssecretaris Zijlstra met betrekking tot de noodgedwongen keuzen die de cultuursector in Nederland te wachten staat.

18/03/2011

International promotion campaign of the Office for Artist Participation kicks off

The City of Edinburgh will be the first to host an international promotion event of Rotterdam's innovative cultural policies for enforcing the participation of artists in heightening a city's competitiveness and securing social peace on the local level.

28/02/2011

Culture and Contestation

The essay 'Neo-Liberalism with Dutch Characteristics: The Big Fix-Up of the Netherlands and the Practice of Embedded Cultural Activism' is published in the book volume 'Culture and Contestation in the New Century'.

19/01/2011

Art and Activism

BAVO's essay 'Artists... one more effort to be really political!' is published in the volume 'Art and Activism in the age of Globalisation'.

20/10/2010

Boek verschenen: Too Active To Act

Het boek biedt een kritische analyse van de maatschappelijke betrokkenheid van culturele actoren in Nederland in de afgelopen tien jaar.

OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

The dismantling of a psychiatric clinic

project: OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

date: 13/09/2013

author: BAVO

source: Psyche

status: article


The Dr. Guislain psychiatric centre, part of the Broeders van Liefde npo (Brothers of Charity), is housed on a monumental site that dates from the 19th century. The plan of the hospital was drawn up by Jozef Guislain, a pioneer in the medical treatment of insanity. The treatment was preferably to be given in a green setting north of the city of Ghent, where the patients could enjoy peace, freedom and security. In the course of time the psychiatric centre was overtaken by urbanisation, so that this monastic stronghold is now part of the city’s suburbs.

In 2007 the architect Patrick Lefebure was commissioned to develop a master-plan on the occasion of the construction of new 20-room guest accommodation. An additional reason, no less important, was the request by the local council to open up the orchard as a park for local residents. This proposal was out of the question for the Broeders van Liefde. Although the gardens were already used on an informal basis by local residents, the active promotion of the institution’s site as a public domain would lead to conflict with the care programme. This is because some of the patients need low-stimulus surroundings.

The request made by the City Council typifies the history of this care campus and the changing image of mental health care. This psychiatric centre has lost its isolated status in the city and to an outsider nowadays looks like a valuable green zone in the midst of a densely built-up working-class district. The positive image was encouraged by the cultural programme, but equally by changes to the built infrastructure. The dormitories, for example, have long been replaced by individual rooms. An additional entrance has also been created on Francisco Ferrerlaan by purchasing and demolishing a garage. What is more, the law makes it compulsory to establish the psychiatric care home just outside the site of the institution, whereby the wall of the institution is once again opened up in Lorkenstraat.

This and other changes force the clinical atmosphere in the psychiatric centre more into the background, and it presents itself as a wide-ranging social programme. However, the request from Ghent City Council compelled the psychiatric centre to reconsider the infrastructural consequences of the care strategy plan and to formulate a coherent vision of its spatial development. The spontaneous developments the psychiatric centre had already undergone provided the basis for the two lines of development.

In the first place it made use of the opportunities that arose along the edge of the institution’s site. The proximity of the urban fabric offers possibilities for making connections with the outside world. This can give rise to an open site that is no longer concentrated on the impressive old entrance gateway. The new entrance on Francisco Ferrerlaan, for instance, has taken over a lot of the traffic flow by means of the strategic location of the car park and the new catering department. The Lorkenstraat psychiatric care home is also directly accessible because the new building was created as a cul-de-sac that links up with the street of that name. Both entrances can be monitored depending of the needs of the moment.

The development scheme elaborates on this condensation on the fringes of the institution. An additional expansion of the Lorkenstraat psychiatric care home is planned, in the form of another cul-de-sac as an extension of the street. An expansion zone has also been planned on the extreme northern boundary of the institution site, which provides a response to the adjoining terraced houses and back gardens. In this way the planned expansion zones translate the housing type in the neighbourhood around the institution in a highly individual way – both their appearance on the street and in the small back gardens and rear extensions. The patients live together virtually in individual homes which are nevertheless linked together by strategic passageways, patios and service corridors.

Secondly, advantage is also taken of the opportunities provided by the historical hospital complex. The 19th-century infrastructure is hard to adapt to contemporary standards of care and accommodation. But demolition is not desirable because of the exceptional value of the buildings as heritage. The concentration of the care programme in the new buildings on the edges of the institution site enables the complex of historical buildings to be developed for public functions, such as the museum, the training centre and the school. At the same time, new, limited building outlines were designed that do justice to the spatial structure of this complex. The new wing for guest accommodation, for example, fits in seamlessly with the monastic architecture of the old hospital and completes this structure with a new enclosed garden.

Both lines of development match the general objective of the master-plan, which is to create an agreeable residential environment for patients without detracting from the clinical aspect. The domestic setting focuses on the normal human desires for a home, such as security, residual spaces and identity. In the spatial regime of the old collective housing facilities, these elements of housing were denied psychiatric patients. Nowadays, not only does each patient have the right to their own room with bed and washbasin, but also the right to be themselves in a normalised urban fabric.

The spatial environment for psychiatric care is transformed from a place for clinical treatment into a residential setting in which an individual patient can feel at home. Identification among patients is enhanced by the simulation of a normal urban fabric where there is also room for residual spaces so that an individual can move about freely. The gardens – safeguarded as a green lung by limiting the condensation to the fringes of the site – are an indispensable means to this end. So the spatial master-plan is the first step towards undoing the historical alienation that used to occur in a psychiatric hospital.

References

Published in Psyche 24 (1), February 2012, quarterly magazine of VVGG