News | Show all
18/12/2017

Dood van een dienstverlener

Column over het bouwen als olifant in de kamer van de architectuurcultuur.

17/10/2017

Verslaafd aan architectuur

Een artikel over de betekenis van de Biertempel discussie voor de architectuurcultuur in België

05/10/2017

Wafels, bier en architectuur

Een artikel naar aanleiding van de herbestemming van de Beurs in Brussel tot biertempel naar ontwerp van Robbrecht & Daem Architecten.

18/09/2017

Creatio ex nihilo

Column #1 over de oorsprongsmythen van de architectuur

03/08/2017

Zorg dragen voor architectuur

Artikel over gebruik en postproductie in de architectuur naar aanleiding van het Jozef Plein in PC Cartias (Melle).

20/06/2017

Do Good architectuur

Artikel over de rol van ontwerp in zorgarchitectuur.

18/03/2017

Sprak er iemand over healing environment ?

Lees hier over de bijdrage van Charles Jencks en de postmoderne architectuur aan de ontmanteling van de kliniek.

22/02/2017

Pic Nic Architectuur

Een retroactief manifest voor Pic Nic the Streets als bijdrage aan de architectuurcultuur in België. Version Française

13/02/2017

Wraak op de commons

Een artikel over het nakende einde voor Agrocité en de toekomst voor architectuur onder zelfbeheer.

03/02/2017

Architectuur van de schaamteplek

Wie grip wil krijgen op de problemen van in psychiatrische ziekenhuizen, begint bij het ontwerp van de isolatiekamer.

22/12/2016

Van Utopia naar Wuustwezel

Er zijn weinig termen die zo’n beladen betekenis hebben in de architectuurgeschiedenis als utopie. Version Français

21/12/2016

Relational Architecture

Read about the production proces of the Kanunnik Petrus Jozef Triest Square in the Psychiatric Centre Caritas, Melle. Article in DutchEnglish / French

12/12/2016

Hoeveel samenwerking kan architectuur verdragen?

Artikel over de tentoonstelling 'Ensembles. Architectuur en Ambachtschap' in deSingel en Vlaams Architectuurinstituut.

15/10/2016

Bouwstenen voor het psychiatrisch centrum van de toekomst

Lees meer over de visieontwikkeling rond het psychiatrisch centrum van de toekomst gepubliceerd in Psyche.

03/10/2016

Eco-politiek in Brussel: Bas Smets en de Brussels Urban Landscape Biennial

Artikel over het nut en nadeel van landschapsarchitectuur als instrument voor regionale ontwikkeling in Brussel.

28/09/2016

Architectuur vol van verlangen

Artikel naar aanleiding van de opening van het Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein in Melle.

26/09/2016

(Re)Politicize!

Proud to present the A+261 issue on architecture and politics - Dutch and French edition.

21/09/2016

Architectuur met schaduw

De 20ste eeuw baarde vele duivelspacten tussen architectuur en politiek. Opvallend genoeg wordt de architectuur van het Italiaanse fascisme tot op vandaag geprezen omwille van haar abstracte vormentaal. Dergelijke rehabilitatie is de architectuur van het Derde Rijk nooit te beurt gevallen. België heeft zo zijn eigen kleine trauma in de relatie met de politiek.

24/06/2016

Ingebedde architecten

Lees meer over de architectuur van oorlog en vrede

07/06/2016

Vakmannen aan het front

Een recensie over de bijdrage van Bravoure in de Architectuurbiennale van Venetie.

04/06/2016

Toiletemmers in Werelderfgoed

Er is iets curieus met de inrichting van de gevangenis van Merksplas, waar enkele weken geleden een opstand uitbrak. De geschiedenis van de site reflecteert een utopisch beeld van de gevangenis van de toekomst, de manier waarop omgegaan wordt met die geschiedenis symboliseert dan weer de gemiste kansen.

04/12/2015

FPC Gent: geen markt, geen gevangenis

De opening van het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt na één jaar werking voor een grote opluchting - zelfs bij voormalige critici. De juiste vraag is niet of aanvankelijke bezorgheid terecht was, maar wel of de opluchting niet een beetje voorbarig is? 


28/10/2015

Het penitentiair verdriet van België

In de bouw van het gevangenisdorp Haren vormen de lokale en regionale overheid samen front met de actiegroepen tegen de federale overheid - of toch niet? Hoe kunnen we de knoop tussen activisme en politiek ontwarren?

23/10/2015

Een psychiatrisch centrum bouwen we samen

Ook architectuur heeft zijn plaats op de Vlaamse Hersteldagen. Doe mee op 18 november in de Vooruit.

01/09/2015

Eindelijk een kennisplatform voor humane gevangenisarchitectuur

De website www.prisongear.be presenteert het onderzoek naar een humane gevangenisarchitectuur.

07/04/2015

Ontmanteling van de psychiatrische kliniek

Lees de gevalstudies over zorgarchitectuur in Vlaanderen gepubliceerd in Psyche

22/10/2014

Een sterke leefomgeving begint met ruimteregie

Wat deelt een onafgewerkte verkeersinfrastructuur in Godsheide, een vervallen vierkantshoeve in Grote Spouwen, een gesloten mijnkatedraal in de Eisdense Tuiwijk en een geplande gevangenis op Domein Riegersvliet?


21/08/2014

Wie is er bang van het Bouwmeestercollege?

Iedereen lijkt het roerend eens dat de Vlaamse architectuur zonder de Bouwmeester overgeleverd is aan de wetten van de markt en de willekeur van het politieke bedrijf. Lees de opinie 'De Bouwmeester en de onheilsprofeten'.

20/12/2013

A humane prison is coming to your neighbourhood

As part of the Conflict & Design Triennial the knowledge platform Prison Gear presents design studies that pave the way for a humane prison in Leopoldsburg, Belgium.

16/12/2013

Een humane gevangenis komt naar je toe

Als onderdeel van de Conflict & Design Triënnale presenteert Prison Gear twee visieontwerpen voor de toekomstige gevangenis op het militaire domein Reigersvliet in Leopoldsburg.

09/10/2013

Limburg City / Stad Limburg

Read the memorandum of the Limburg Europa Workshop / Lees de projectnota van Atelier Limburg Europa

15/09/2013

The dismantling of the psychiatric clinic

Read the case studies on care architecture in Flanders

21/08/2013

Wat is ontwerpend onderzoek?

Drie vragen over ontwerpend onderzoek, drie antwoorden vanuit de Noorderkempen.

10/04/2013

Heeft een gemeenplaats ook een gemene waarde ?

Commentaarstuk bij het Architectuurboek n° 10: Radicale Gemeenplaatsen - Europese architectuur uit Vlaanderen

03/02/2013

Is onzichtbare psychiatrische zorg mogelijk?

Review van de opstart Pilootprojecten Zorg door de Vlaams Bouwmeester

06/11/2012

Limburg heeft ambitie / Limburg has ambition

Presentatie van de Startnota Provinciaal Bouwmeester Limburg / Presentation Initial Memo Limburg Government Architect

12/10/2012

Hoeveel vernieuwing kan de gevangenis verdragen ?

Lees hoe de modernisatie van de gevangenisarchitectuur in handen van Stéphane Beel begon en eindige bij het Ducpétiaux-model.

12/07/2012

San Gimignano aan de Zenne

Lees de column naar aanleiding van de Keukentoren van XDGA

11/04/2012

Sociaal-realisme of zelfcensuur

Met Jonas Staal schreef BAVO een pleidooi voor een nieuw sociaal-realisme in de kunst. Sociaal-realisme is broodnodig in het tijdperk van de hysterische reproductie.

21/02/2012

Nu ook een schreeuw om architectuur!

Niet occupy-en, maar de gevestigde orde verleiden om in crisistijden te investeren in leuke projecten. Lees hier meer over de Studio for Unsollicited Architecture.

20/01/2012

Gesloten architectuur is ook humaan

Lees meer over Fleur Agema's gevangenismodel

21/11/2011

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Lees het artikel in het decembernummer van Rekto:Verso.

12/09/2011

De Culturele Elite

Lees de bijdrage.

29/08/2011

Artist Participation in South Africa

The international PR campaign to showcase Rotterdam's robust policy on artist participation is now also tapping into the emerging African art markets.

17/06/2011

Denkverbod op liberale kunst

Column over de stellingenoorlog naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in de cultuursector.

07/06/2011

Maak liberaal kunstbeleid liberaal

Lees BAVO's advies aan staatssecretaris Zijlstra met betrekking tot de noodgedwongen keuzen die de cultuursector in Nederland te wachten staat.

18/03/2011

International promotion campaign of the Office for Artist Participation kicks off

The City of Edinburgh will be the first to host an international promotion event of Rotterdam's innovative cultural policies for enforcing the participation of artists in heightening a city's competitiveness and securing social peace on the local level.

28/02/2011

Culture and Contestation

The essay 'Neo-Liberalism with Dutch Characteristics: The Big Fix-Up of the Netherlands and the Practice of Embedded Cultural Activism' is published in the book volume 'Culture and Contestation in the New Century'.

19/01/2011

Art and Activism

BAVO's essay 'Artists... one more effort to be really political!' is published in the volume 'Art and Activism in the age of Globalisation'.

20/10/2010

Boek verschenen: Too Active To Act

Het boek biedt een kritische analyse van de maatschappelijke betrokkenheid van culturele actoren in Nederland in de afgelopen tien jaar.

OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

A separate house for addiction care

project: OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

date: 13/09/2013

author: BAVO

source: Psyche

status: article


Patrick Lefebure (ArchiPL Architects) designed the new Kasteelplus building in Sint-Denijs Westrem. As part of the Sint-Camillus psychiatric hospital, this centre focuses on complete addiction care. The design of Kasteelplus shows better than anything else that the removal of the alienation between patient and surroundings is an eminently architectural and spatial task.

Kasteelplus is a fully-fledged department of the Sint-Camillus psychiatric hospital, which is located in a residential suburb on the outskirts of Ghent. This department is nevertheless marketed with its own name and website. The independence of addiction care as part of the whole range of mental health care was already launched in 1985, when Sint-Camillus started up a separate department for the treatment of alcohol and medication addiction. Until then patients at Sint-Camillus had simply been divided between open and closed sections that were subdivided by gender disregarding any specific illness. The range of addiction care has now been expanded to include a drugs unit and a crisis unit. In the addiction care niche, Kasteelplus provides 37 beds out of 180 in the entire psychiatric hospital.

The separation of addiction care in the psychiatric clinic is important because the patients who appeal for addiction care are usually in good physical condition, are mentally well-developed and are approachable in a normal way. In addition, Kasteelplus is oriented towards short stays of 1 to 2 months and voluntary admission. On top of this, the drugs unit concentrates on the 15 to 25 age group. So the target group cannot so easily be identified with mental health care and requires a course of treatment that is as normal as possible. It is noticeable, for example, that the staff at Kasteelplus do not wear white coats, so the distinction between staff and patient is not so obvious. The staff also prefer to refer to addiction as a chronic disorder rather than a psychological aberration.

In this context, addiction care at Sint-Camillus has also been housed separately, first in the neo-gothic mansion and since 2009 at Kasteelplus. The design for this new building underlines the independence and normality of the addiction care in various ways. The most striking element is the location of the building at the rear of this green, wooded campus. Kasteelplus is part of the adjoining villa neighbourhood and thus enjoys a very residential environment. This detached location is quite visibly different from the other hospital pavilions that were built close to each other near the main entrance. In this way Kasteelplus distances itself literally from the clinical institution of which it is a part, but not without benefiting from its proximity for logistical support and crisis care.

An additional advantage of the building’s exceptional spatial location is the potential for alternative access to the department. Kasteelplus currently has its own entrance via a side street with detached single-family homes. In this way the elements that make up the unique surroundings of Sint-Camillus are used to enable the patients to present themselves discretely. The avoidance of the main entrance to the psychiatric hospital minimises the possibility of social alienation and stigma. Having its own entrance lowers the threshold to the centre and allows admission to take place directly among people with the same requirements.

The design of Kasteelplus also minimises any reference to clinical infrastructure and instead creates a welcoming, domestic atmosphere. On this point, the building effortlessly imitates several characteristics of the typical Flemish detached single-family home. It is a cubist volume with half-open patios and roof terraces, the façade is clad in traditional brickwork with protruding mortar and it is surrounded by a mown lawn. On the side facing the street, the centre is given approximately the same dimensions as the neighbouring villas and stretches out further only at the back. The tennis court – which had existed for a long time but was only used by local residents – also adds an extra residential element to an agreeable environment for treatment.

The organisational principle behind the interior design of Kasteelplus departs emphatically from the traditional hospital corridor with its repeated anonymous rooms, opting instead to create residential and treatment communities. The ground floor contains various rooms clustered as units related to specific elements of the programme. Each unit has its own sitting room, kitchen, dining room and treatment rooms. It is striking that no reception desk of any sort is to be found. The entrance to the alcohol unit, for example (called Kasteelplus 1) opens straight into its kitchen, dining room and living room. The various elements are linked together by consulting rooms. Just as in a hotel, all the bedrooms are on the first floor, and in its turn the long corridor is opened up by means of sitting areas and terraces.

The architectural and spatial isolation of Kasteelplus guarantees that the patients experience this rehabilitation centre primarily as a pleasant place to stay. The centre’s hospitable nature means that the patients are relaxed and open to the care and support the institution offers them. In this way the architectural and spatial setting forms not only the basis for well-tended accommodation for psychiatric patients, but also for the appropriate handling of a delicate building programme. The main point here is not so much the architectural differentiation of patients on the basis of their disorder, but, much more importantly, the redrawing of the boundary between the patient and his surroundings.

The neighbourhood protests against the building of Kasteelplus shows that the normalisation of psychiatric care is not an easy matter. The local residents’ argument was the decrease in the value of the surrounding villa plots as a result of the increase in traffic in the street. Since the hospital property is designated as a municipal amenity, the residents’ opposition concentrated on the proposed entrance between two villas, one of which is owned by PZ Sint-Camillus. After long procedural wrangling, the recommendation by Ghent city council that the entrance should be laid alongside the railway – rejected by the hospital management on the grounds of the undeniable issue of suicide – was imposed by the Ministry of Welfare, Public Health and the Family. This change in the design shows that society and its regulatory bodies still take the clearest possible delineation of its fellow men with mental health problems as a given.


References

Published in Psyche 23 (2), June 2011, quarterly magazine of VVGG.