News | Show all
20/06/2017

Do Good zorgarchitectuur

Artikel over de rol van ontwerp in zorgarchitectuur.

18/03/2017

Sprak er iemand over healing environment ?

Lees hier over de bijdrage van Charles Jencks en de postmoderne architectuur aan de ontmanteling van de kliniek.

22/02/2017

Pic Nic Architectuur

Een retroactief manifest voor Pic Nic the Streets als bijdrage aan de architectuurcultuur in België. Version Française

13/02/2017

Wraak op de commons

Een artikel over het nakende einde voor Agrocité en de toekomst voor architectuur onder zelfbeheer.

03/02/2017

Architectuur van de schaamteplek

Wie grip wil krijgen op de problemen van in psychiatrische ziekenhuizen, begint bij het ontwerp van de isolatiekamer.

22/12/2016

Van Utopia naar Wuustwezel

Er zijn weinig termen die zo’n beladen betekenis hebben in de architectuurgeschiedenis als utopie. Version Français

21/12/2016

Relational Architecture

Read about the production proces of the Kanunnik Petrus Jozef Triest Square in the Psychiatric Centre Caritas, Melle. Article in DutchEnglish / French

12/12/2016

Hoeveel samenwerking kan architectuur verdragen?

Artikel over de tentoonstelling 'Ensembles. Architectuur en Ambachtschap' in deSingel en Vlaams Architectuurinstituut.

15/10/2016

Bouwstenen voor het psychiatrisch centrum van de toekomst

Lees meer over de visieontwikkeling rond het psychiatrisch centrum van de toekomst gepubliceerd in Psyche.

03/10/2016

Eco-politiek in Brussel: Bas Smets en de Brussels Urban Landscape Biennial

Artikel over het nut en nadeel van landschapsarchitectuur als instrument voor regionale ontwikkeling in Brussel.

28/09/2016

Architectuur vol van verlangen

Artikel naar aanleiding van de opening van het Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein in Melle.

26/09/2016

(Re)Politicize!

Proud to present the A+261 issue on architecture and politics - Dutch and French edition.

21/09/2016

Architectuur met schaduw

De 20ste eeuw baarde vele duivelspacten tussen architectuur en politiek. Opvallend genoeg wordt de architectuur van het Italiaanse fascisme tot op vandaag geprezen omwille van haar abstracte vormentaal. Dergelijke rehabilitatie is de architectuur van het Derde Rijk nooit te beurt gevallen. België heeft zo zijn eigen kleine trauma in de relatie met de politiek.

24/06/2016

Ingebedde architecten

Lees meer over de architectuur van oorlog en vrede

07/06/2016

Vakmannen aan het front

Een recensie over de bijdrage van Bravoure in de Architectuurbiennale van Venetie.

04/06/2016

Toiletemmers in Werelderfgoed

Er is iets curieus met de inrichting van de gevangenis van Merksplas, waar enkele weken geleden een opstand uitbrak. De geschiedenis van de site reflecteert een utopisch beeld van de gevangenis van de toekomst, de manier waarop omgegaan wordt met die geschiedenis symboliseert dan weer de gemiste kansen.

04/12/2015

FPC Gent: geen markt, geen gevangenis

De opening van het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt na één jaar werking voor een grote opluchting - zelfs bij voormalige critici. De juiste vraag is niet of aanvankelijke bezorgheid terecht was, maar wel of de opluchting niet een beetje voorbarig is? 


28/10/2015

Het penitentiair verdriet van België

In de bouw van het gevangenisdorp Haren vormen de lokale en regionale overheid samen front met de actiegroepen tegen de federale overheid - of toch niet? Hoe kunnen we de knoop tussen activisme en politiek ontwarren?

23/10/2015

Een psychiatrisch centrum bouwen we samen

Ook architectuur heeft zijn plaats op de Vlaamse Hersteldagen. Doe mee op 18 november in de Vooruit.

01/09/2015

Eindelijk een kennisplatform voor humane gevangenisarchitectuur

De website www.prisongear.be presenteert het onderzoek naar een humane gevangenisarchitectuur.

07/04/2015

Ontmanteling van de psychiatrische kliniek

Lees de gevalstudies over zorgarchitectuur in Vlaanderen gepubliceerd in Psyche

22/10/2014

Een sterke leefomgeving begint met ruimteregie

Wat deelt een onafgewerkte verkeersinfrastructuur in Godsheide, een vervallen vierkantshoeve in Grote Spouwen, een gesloten mijnkatedraal in de Eisdense Tuiwijk en een geplande gevangenis op Domein Riegersvliet?


21/08/2014

Wie is er bang van het Bouwmeestercollege?

Iedereen lijkt het roerend eens dat de Vlaamse architectuur zonder de Bouwmeester overgeleverd is aan de wetten van de markt en de willekeur van het politieke bedrijf. Lees de opinie 'De Bouwmeester en de onheilsprofeten'.

20/12/2013

A humane prison is coming to your neighbourhood

As part of the Conflict & Design Triennial the knowledge platform Prison Gear presents design studies that pave the way for a humane prison in Leopoldsburg, Belgium.

16/12/2013

Een humane gevangenis komt naar je toe

Als onderdeel van de Conflict & Design Triënnale presenteert Prison Gear twee visieontwerpen voor de toekomstige gevangenis op het militaire domein Reigersvliet in Leopoldsburg.

09/10/2013

Limburg City / Stad Limburg

Read the memorandum of the Limburg Europa Workshop / Lees de projectnota van Atelier Limburg Europa

15/09/2013

The dismantling of the psychiatric clinic

Read the case studies on care architecture in Flanders

21/08/2013

Wat is ontwerpend onderzoek?

Drie vragen over ontwerpend onderzoek, drie antwoorden vanuit de Noorderkempen.

10/04/2013

Heeft een gemeenplaats ook een gemene waarde ?

Commentaarstuk bij het Architectuurboek n° 10: Radicale Gemeenplaatsen - Europese architectuur uit Vlaanderen

03/02/2013

Is onzichtbare psychiatrische zorg mogelijk?

Review van de opstart Pilootprojecten Zorg door de Vlaams Bouwmeester

06/11/2012

Limburg heeft ambitie / Limburg has ambition

Presentatie van de Startnota Provinciaal Bouwmeester Limburg / Presentation Initial Memo Limburg Government Architect

12/10/2012

Hoeveel vernieuwing kan de gevangenis verdragen ?

Lees hoe de modernisatie van de gevangenisarchitectuur in handen van Stéphane Beel begon en eindige bij het Ducpétiaux-model.

12/07/2012

San Gimignano aan de Zenne

Lees de column naar aanleiding van de Keukentoren van XDGA

11/04/2012

Sociaal-realisme of zelfcensuur

Met Jonas Staal schreef BAVO een pleidooi voor een nieuw sociaal-realisme in de kunst. Sociaal-realisme is broodnodig in het tijdperk van de hysterische reproductie.

21/02/2012

Nu ook een schreeuw om architectuur!

Niet occupy-en, maar de gevestigde orde verleiden om in crisistijden te investeren in leuke projecten. Lees hier meer over de Studio for Unsollicited Architecture.

20/01/2012

Gesloten architectuur is ook humaan

Lees meer over Fleur Agema's gevangenismodel

21/11/2011

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Lees het artikel in het decembernummer van Rekto:Verso.

12/09/2011

De Culturele Elite

Lees de bijdrage.

29/08/2011

Artist Participation in South Africa

The international PR campaign to showcase Rotterdam's robust policy on artist participation is now also tapping into the emerging African art markets.

17/06/2011

Denkverbod op liberale kunst

Column over de stellingenoorlog naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in de cultuursector.

07/06/2011

Maak liberaal kunstbeleid liberaal

Lees BAVO's advies aan staatssecretaris Zijlstra met betrekking tot de noodgedwongen keuzen die de cultuursector in Nederland te wachten staat.

18/03/2011

International promotion campaign of the Office for Artist Participation kicks off

The City of Edinburgh will be the first to host an international promotion event of Rotterdam's innovative cultural policies for enforcing the participation of artists in heightening a city's competitiveness and securing social peace on the local level.

28/02/2011

Culture and Contestation

The essay 'Neo-Liberalism with Dutch Characteristics: The Big Fix-Up of the Netherlands and the Practice of Embedded Cultural Activism' is published in the book volume 'Culture and Contestation in the New Century'.

19/01/2011

Art and Activism

BAVO's essay 'Artists... one more effort to be really political!' is published in the volume 'Art and Activism in the age of Globalisation'.

20/10/2010

Boek verschenen: Too Active To Act

Het boek biedt een kritische analyse van de maatschappelijke betrokkenheid van culturele actoren in Nederland in de afgelopen tien jaar.

OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

Calimero ziet het groot

project: OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

date: 01/10/2012

author: BAVO

source: ArchiNed

status: article

 


Het moet maar eens gedaan zijn met al het gejammer en zelfbeklag over ruimte en landschap in Vlaanderen. Een nuchtere blik op de Vlaamse ruimtelijke realiteit wordt gekoppeld aan een heuse internationale promotiecampagne. De tentoonstelling ‘The ambition of the territory’ samengesteld door AWJGGRAUaDVVTAT loopt gelijktijdig in Venetië en Antwerpen en toont de ruimtelijke ambitie van Vlaanderen in Europa.

De ontvangst in Venetië was echter mager. In de festivalkrant kreeg het Belgisch Paviljoen de twijfelachtige eer ‘il piu triste’ te zijn van alle. Ook de reacties tijdens de vernissage waren eerder aan de lauwe kant. De ontvangst in Antwerpen moet nog blijken. In de wandelgangen was alvast te horen dat er nog flink geklust wordt om de zaken op scherp te zetten.

De ietwat gratuite kritiek op de tristesse is niet zo erg aangezien het Belgisch Paviljoen niet leuk bedoelde te zijn. Confetti strooien en inspelen op de sublieme beleving van architectuur was in voorgaande edities van de architectuurbiënnale al uitgeprobeerd. De huidige inzending had de inzet om een idee te lanceren: de grensoverschrijdende regio’s die Vlaanderen ontsluiten, toont dé toekomst van de Vlaamse ruimte en is een lichtend voorbeeld voor Europa.

Als er iets triest is, dan is het wel dat de politieke inzet verwaterd is. De opdracht naar de curators was rechtstreeks weggeplukt uit de Ambitienota van de Vlaams Bouwmeester, Peter Swinnen. De uitdaging was om op basis van de grensoverschrijdende regio’s een aanzet te schrijven voor het vergeten hoofdstuk over ruimte in ‘Vlaanderen in Actie’ – het actieplan van de Vlaamse Regering.

De vele krachttermen in de tentoonstelling ‘The Ambition of Territory’ kunnen niet verbergen dat van de oorspronkelijke ambitie weinig tot niets terug te vinden is in Venetië – en naar alle waarschijnlijkheid ook niet in Antwerpen. De toeschouwer komt niets te weten over de ruimtelijke dynamiek in de grensregio’s Kortrijk-Doornik-Rijsel, Maastricht-Hasselt-Luik-Aachen (Euregio Maas-Rijn), Antwerpen-Rotterdam en de rand van Brussel.

Met veel tromgeroffel wordt het alom bekende cliché beeld van de Vlaamse ruimte gereproduceerd. Curator Joachim Declerck bezweerde tijdens de opening de ruimtelijke realiteit in Vlaanderen niet langer te ontkennen. Een blik op de tentoonstelling maakt duidelijk wat dit betekent: fenomenen als uitdijende stadsregio’s, volgebouwde groengebieden, lintbebouwingen en expanderende agro-industrie functioneren vanaf vandaag als de ondeelbare deeltjes van een horizontaal en geïntegreerd ruimtelijk metabolisme.

Ook al zou het veranderen van onderwerp gerechtvaardigd zijn, dan nog kan het resultaat bezwaarlijk functioneren als blauwdruk voor het vergeten ViA-hoofdstuk. Het team AWJGGRAUaDVVTAT overtuigde de jury met een curationeel raamwerk dat inhoud zou krijgen door alle betrokken partijen met elkaar in gesprek te brengen. Wat we vandaag in de tentoonstelling te zien krijgen is een verzameling van disparate onderzoeksvragen, tekeningen, cartografieën, ontwerpvoorstellen, foto’s en videoboodschappen die stuk voor stuk terug te brengen zijn tot de leden van het dreamteam:
- Architectural Workroom (AW) verzorgde het curationele statement en bracht iedereen samen;
- Graficus Joost Grootens (JG) ontwikkelde een drie-dimensionele cartografie die recht doet aan de complexiteit van het Vlaamse landschap;
- Stedenbouwkundigen GRAU werkten een aantal strategieën uit voor Haspengouwse landschap en de stedelijke as Antwerpen-Brussel
- Architecten De Vylder Vinck Taillieu (aDVVT) bieden naast de scenografie, ook een makette die een analogie legt tussen de vierkantshoeve en industriële landbouwloodsen;
- Ante Timmermans (AT) becommentarieert aan de hand van sloganeske pentekeningen de Vlaamse realiteit in een internationaal denkkader.

En er werden nog wat lettertjes toegevoegd aan het onuitspreekbare acronym:
- Fotografe Dieuwertje Komen legt het verstedelijkte landschap van Vlaanderen op de gevoelige plaat;
- Atelier Versailles (Ecole Nationale Superieure d’Architecture de Versialles) o.l.v. Djamel Klouche, Joachim Declerck en David Van Severen doet een studie naar de Metropool Kortrijk-Lille
- Filmmaker Roel van Tour brengt de gesprekken met academici en ondernemers (onder meer Piet Vantemsche van de Boerenbond, Rudy T’Jolleyn van Estee Industries, Rik Derwael, Paola Vigano in beeld.

Wat ontbreekt is een coherent en synthetisch kader waarbinnen alle stukken een betekenis krijgen. Zo laten de videoboodschappen enkele prominente gesprekspartners zonder onderbreking of confrontatie aan het woord. Onder meer Piet Vantemsche van de Boerenbond spreekt vrijuit over de frustraties die landbouwondernemers ondervinden op vlak van ruimtelijke ordening/ontwikkeling in Vlaanderen en vertolkt hun verlangens. De visie van de Boerenbond wordt hiermee 1:1 opgenomen in het ruimtelijke discours dat klaargemaakt wordt voor ViA.

Symptomatisch is dat de tentoonstelling de toeschouwer confronteert met enkele hersenbrekers waarbij de diverse tentoonstellingselementen functioneren als voorzichtige suggestie of eyeopener:
- Hoe kunnen we onze (denkbeeldige) kaart van de leefomgeving veranderen?
- Wat is de doelstelling van architectuur in een ondernemend landschap?
- Wat zijn de fundamenten van een transnationaal territoriaal project?
- Kan landbouw een grootstedelijke toekomst produceren?
- Hoe kunnen we gaan van conflicterende belangen naar territoriale collectiviteiten?
- Kunnen we Europa’s toekomst bouwen als een verzameling grootstedelijke territoria?

AWJGGRAUaDVVTAT komt niet tot een eensluidend antwoord op de gestelde vragen – en dat was wellicht ook de bedoeling. Hiermee stoten we op de ambitie van het tentoonstellingsprogramma zèlf: een ondubbelzinnig antwoord werkt contraproductief binnen het opgeklopte tentoonstellingsprogramma – met de herneming van de tentoonstelling in Antwerpen, de verderzetting van de workshops met betrokkenen, de verhoopte gesprekken met relevante Ministeries, enzovoorts.

De tentoonstelling lijdt zo een curationele interpassiviteit: we praten voortdurend met elkaar over territoriale ambitie in Vlaanderen om uiteindelijk een werkelijke ambitie uit het oog te verliezen en te affirmeren wat al gekend was. De belangrijkste vraag wordt hiermee ontweken: hoe kan een affirmatie van de liberale traditie in de ruimtelijke ontwikkeling van Vlaanderen functioneren als een grensverleggend denkmodel met internationale relevantie?

Het drama is dat de vraag die de Vlaams Bouwmeester voorop stelde alleszins duidelijker was dan het antwoord dat AWJGGRAUaDVVTAT produceerde.