News | Show all
05/10/2017

Wafels, bier en architectuur

Een artikel naar aanleiding van de herbestemming van de Beurs in Brussel tot biertempel naar ontwerp van Robbrecht & Daem Architecten.

03/08/2017

Zorg dragen voor architectuur

Artikel over gebruik en postproductie in de architectuur naar aanleiding van het Jozef Plein in PC Cartias (Melle).

20/06/2017

Do Good architectuur

Artikel over de rol van ontwerp in zorgarchitectuur.

18/03/2017

Sprak er iemand over healing environment ?

Lees hier over de bijdrage van Charles Jencks en de postmoderne architectuur aan de ontmanteling van de kliniek.

22/02/2017

Pic Nic Architectuur

Een retroactief manifest voor Pic Nic the Streets als bijdrage aan de architectuurcultuur in België. Version Française

13/02/2017

Wraak op de commons

Een artikel over het nakende einde voor Agrocité en de toekomst voor architectuur onder zelfbeheer.

03/02/2017

Architectuur van de schaamteplek

Wie grip wil krijgen op de problemen van in psychiatrische ziekenhuizen, begint bij het ontwerp van de isolatiekamer.

22/12/2016

Van Utopia naar Wuustwezel

Er zijn weinig termen die zo’n beladen betekenis hebben in de architectuurgeschiedenis als utopie. Version Français

21/12/2016

Relational Architecture

Read about the production proces of the Kanunnik Petrus Jozef Triest Square in the Psychiatric Centre Caritas, Melle. Article in DutchEnglish / French

12/12/2016

Hoeveel samenwerking kan architectuur verdragen?

Artikel over de tentoonstelling 'Ensembles. Architectuur en Ambachtschap' in deSingel en Vlaams Architectuurinstituut.

15/10/2016

Bouwstenen voor het psychiatrisch centrum van de toekomst

Lees meer over de visieontwikkeling rond het psychiatrisch centrum van de toekomst gepubliceerd in Psyche.

03/10/2016

Eco-politiek in Brussel: Bas Smets en de Brussels Urban Landscape Biennial

Artikel over het nut en nadeel van landschapsarchitectuur als instrument voor regionale ontwikkeling in Brussel.

28/09/2016

Architectuur vol van verlangen

Artikel naar aanleiding van de opening van het Kanunnik Petrus Jozef Triest Plein in Melle.

26/09/2016

(Re)Politicize!

Proud to present the A+261 issue on architecture and politics - Dutch and French edition.

21/09/2016

Architectuur met schaduw

De 20ste eeuw baarde vele duivelspacten tussen architectuur en politiek. Opvallend genoeg wordt de architectuur van het Italiaanse fascisme tot op vandaag geprezen omwille van haar abstracte vormentaal. Dergelijke rehabilitatie is de architectuur van het Derde Rijk nooit te beurt gevallen. België heeft zo zijn eigen kleine trauma in de relatie met de politiek.

24/06/2016

Ingebedde architecten

Lees meer over de architectuur van oorlog en vrede

07/06/2016

Vakmannen aan het front

Een recensie over de bijdrage van Bravoure in de Architectuurbiennale van Venetie.

04/06/2016

Toiletemmers in Werelderfgoed

Er is iets curieus met de inrichting van de gevangenis van Merksplas, waar enkele weken geleden een opstand uitbrak. De geschiedenis van de site reflecteert een utopisch beeld van de gevangenis van de toekomst, de manier waarop omgegaan wordt met die geschiedenis symboliseert dan weer de gemiste kansen.

04/12/2015

FPC Gent: geen markt, geen gevangenis

De opening van het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt na één jaar werking voor een grote opluchting - zelfs bij voormalige critici. De juiste vraag is niet of aanvankelijke bezorgheid terecht was, maar wel of de opluchting niet een beetje voorbarig is? 


28/10/2015

Het penitentiair verdriet van België

In de bouw van het gevangenisdorp Haren vormen de lokale en regionale overheid samen front met de actiegroepen tegen de federale overheid - of toch niet? Hoe kunnen we de knoop tussen activisme en politiek ontwarren?

23/10/2015

Een psychiatrisch centrum bouwen we samen

Ook architectuur heeft zijn plaats op de Vlaamse Hersteldagen. Doe mee op 18 november in de Vooruit.

01/09/2015

Eindelijk een kennisplatform voor humane gevangenisarchitectuur

De website www.prisongear.be presenteert het onderzoek naar een humane gevangenisarchitectuur.

07/04/2015

Ontmanteling van de psychiatrische kliniek

Lees de gevalstudies over zorgarchitectuur in Vlaanderen gepubliceerd in Psyche

22/10/2014

Een sterke leefomgeving begint met ruimteregie

Wat deelt een onafgewerkte verkeersinfrastructuur in Godsheide, een vervallen vierkantshoeve in Grote Spouwen, een gesloten mijnkatedraal in de Eisdense Tuiwijk en een geplande gevangenis op Domein Riegersvliet?


21/08/2014

Wie is er bang van het Bouwmeestercollege?

Iedereen lijkt het roerend eens dat de Vlaamse architectuur zonder de Bouwmeester overgeleverd is aan de wetten van de markt en de willekeur van het politieke bedrijf. Lees de opinie 'De Bouwmeester en de onheilsprofeten'.

20/12/2013

A humane prison is coming to your neighbourhood

As part of the Conflict & Design Triennial the knowledge platform Prison Gear presents design studies that pave the way for a humane prison in Leopoldsburg, Belgium.

16/12/2013

Een humane gevangenis komt naar je toe

Als onderdeel van de Conflict & Design Triënnale presenteert Prison Gear twee visieontwerpen voor de toekomstige gevangenis op het militaire domein Reigersvliet in Leopoldsburg.

09/10/2013

Limburg City / Stad Limburg

Read the memorandum of the Limburg Europa Workshop / Lees de projectnota van Atelier Limburg Europa

15/09/2013

The dismantling of the psychiatric clinic

Read the case studies on care architecture in Flanders

21/08/2013

Wat is ontwerpend onderzoek?

Drie vragen over ontwerpend onderzoek, drie antwoorden vanuit de Noorderkempen.

10/04/2013

Heeft een gemeenplaats ook een gemene waarde ?

Commentaarstuk bij het Architectuurboek n° 10: Radicale Gemeenplaatsen - Europese architectuur uit Vlaanderen

03/02/2013

Is onzichtbare psychiatrische zorg mogelijk?

Review van de opstart Pilootprojecten Zorg door de Vlaams Bouwmeester

06/11/2012

Limburg heeft ambitie / Limburg has ambition

Presentatie van de Startnota Provinciaal Bouwmeester Limburg / Presentation Initial Memo Limburg Government Architect

12/10/2012

Hoeveel vernieuwing kan de gevangenis verdragen ?

Lees hoe de modernisatie van de gevangenisarchitectuur in handen van Stéphane Beel begon en eindige bij het Ducpétiaux-model.

12/07/2012

San Gimignano aan de Zenne

Lees de column naar aanleiding van de Keukentoren van XDGA

11/04/2012

Sociaal-realisme of zelfcensuur

Met Jonas Staal schreef BAVO een pleidooi voor een nieuw sociaal-realisme in de kunst. Sociaal-realisme is broodnodig in het tijdperk van de hysterische reproductie.

21/02/2012

Nu ook een schreeuw om architectuur!

Niet occupy-en, maar de gevestigde orde verleiden om in crisistijden te investeren in leuke projecten. Lees hier meer over de Studio for Unsollicited Architecture.

20/01/2012

Gesloten architectuur is ook humaan

Lees meer over Fleur Agema's gevangenismodel

21/11/2011

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Lees het artikel in het decembernummer van Rekto:Verso.

12/09/2011

De Culturele Elite

Lees de bijdrage.

29/08/2011

Artist Participation in South Africa

The international PR campaign to showcase Rotterdam's robust policy on artist participation is now also tapping into the emerging African art markets.

17/06/2011

Denkverbod op liberale kunst

Column over de stellingenoorlog naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in de cultuursector.

07/06/2011

Maak liberaal kunstbeleid liberaal

Lees BAVO's advies aan staatssecretaris Zijlstra met betrekking tot de noodgedwongen keuzen die de cultuursector in Nederland te wachten staat.

18/03/2011

International promotion campaign of the Office for Artist Participation kicks off

The City of Edinburgh will be the first to host an international promotion event of Rotterdam's innovative cultural policies for enforcing the participation of artists in heightening a city's competitiveness and securing social peace on the local level.

28/02/2011

Culture and Contestation

The essay 'Neo-Liberalism with Dutch Characteristics: The Big Fix-Up of the Netherlands and the Practice of Embedded Cultural Activism' is published in the book volume 'Culture and Contestation in the New Century'.

19/01/2011

Art and Activism

BAVO's essay 'Artists... one more effort to be really political!' is published in the volume 'Art and Activism in the age of Globalisation'.

20/10/2010

Boek verschenen: Too Active To Act

Het boek biedt een kritische analyse van de maatschappelijke betrokkenheid van culturele actoren in Nederland in de afgelopen tien jaar.

OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

Seoul Wedergeboren

project: OPPOSITIONAL ARCHITECTURE

date: 17/05/2007

author: BAVO

source: ArchiNed

status: review

In de zevende aflevering van het Berlage Talking City-programma op dinsdag 2 mei ging de Zuid-Koreaanse architect Young Joon Kim (Yo2 Architects) uitvoerig in op de sociale, economische en politieke condities waarmee architecten in Zuid-Korea moeten werken. Dit leverde een boeiend relaas op over de historische rol van architectuur in de versnelde ontwikkeling van Seoul. Een rol die nog lang niet is uitgespeeld nu internationale sterarchitecten de opdracht krijgen Seoul het tijdperk van het creatieve kapitalisme binnen te loodsen.

Young vertelde hoe Seoul na de Koreaanse oorlog in 1953 vanuit het (bijna) niets uit de grond werd gestampt om vervolgens uitgebouwd te worden tot een metropool met twintig miljoen inwoners. Fascinerend, zeker vergeleken met de doorsnee westerse stad die minimaal twee eeuwen nodig had om de industrialisatie te ondergaan én weer te boven te komen. Zuid-Korea raffelde haar inhaalslag in pakweg dertig jaar af. Young behandelde deze periode in vogelvlucht: de stadskernontwikkeling in de jaren vijftig en zestig, vervolgens de massawoningbouw en ontwikkeling van zware industrie in de jaren zeventig, daarna de interne verdichting van de stad in de jaren tachtig, en tenslotte de explosie en mutatie van de stad in de woelige jaren negentig. De economische depressie in de mid-jaren negentig en de volksopstand tegen de militaire dictatuur, markeerden het voorlopige eindpunt van Seouls ontwikkeling.

Opvallend was dat Young’s verhaal vanaf het jaar 2000 inzakte. Tot vermaak van het aanwezige publiek (of was het een teken van herkenning?) beperkte hij zich tot het quasi commentaarloos benoemen van de ontelbare bijdragen van internationale sterarchitecten: Libeskind, FOA, Tschumi, Perrault, Hadid, Holl, Botta, Coop Himmelblau, Heikkinen, en ook een brede Nederlandse delegatie: NL, OMA, UN, MVRDV, EEA – geen enkele naam van de architecturale hall of fame ontbreekt op het Koreaanse reveil. “Buildings are like brands, it’s like buying a Gucci handbag”, stelde Young. Hiermee leek hij zijn eigen stelling - dat globalisatie de architect verplicht om zich snel in te leven in de specificiteit van de lokale situatie - te ondermijnen. Een eindeloze stroom flitsende gebouwen maakte pijnlijk duidelijk dat de hedendaagse architectuur bestaat uit een aantal snel aan te leren 'globale' gimmick's die je op eender welk gebouw kunt herhalen en die resulteren in gedrochten die je overal kunt neerpoten.

Young's commentaar was des te opmerkelijker gezien het feit dat de huidige lotgevallen van Seoul niet zo heel veel verschillen van de situatie anno 1950. In het eerste deel van zijn lezing toonde Young hoe Korea na de koloniale Japanse overheersing (toen het verzeild raakte in een steekspel tussen wereldmachten) uit de economische malaise verrees door zo snel mogelijk in te haken op internationale netwerken. Zo werd in jaren vijftig een groots ontwikkelingsplan ontvouwd om Seoul bouwrijp te maken voor buitenlandse investeringen: industrieterreinen werden aangelegd, Seoul werd door een spoorlijn verbonden met de haven, in een Department Store werden lokale goederen uitgestalt, er kwamen hotels en ontspanningsvoorzieningen voor buitenlandse kenniswerkers. De gevolgen voor Seoul waren navenant: niet alleen moest plaats ingeruimd worden voor deze nieuwe programma’s, ook bleek het nodig om in hoog tempo flats te bouwen voor de goedkope arbeidskrachten die van het platteland werden aangevoerd. Young toonde hoe de daarop volgende ontwikkeling van Seoul bestond uit het verder rationaliseren van het stedelijke weefsel in dienst van de ontluikende globale marktsituatie.

De wederopstanding van Seoul uit haar meest recente economische crisis vertoont overeenkomsten met de jaren vijftig. Seoul bespaart zich kosten nog moeite om haar stedelijk weefsel klaar te stomen voor de 21ste eeuw. Dat een brug over de Han-rivier en het Department Store het van ouderdom begaven, zag Young als een grappige coïncidentie met de structurele afbraak van elk gebouw dat binnen de nieuwe economische omstandigheden haar nut verloren heeft. Zo moest in 1995 het oude Japanse gouvernementsgebouw plaats maken voor het Gyeongbok Palace (een toeristische trekpleister) en werd de centrale fly-over in 2003 afgebroken om de gedempte Cheonggye-stroom opnieuw bloot te leggen (doet nu dienst als ontspanningszone). Het afbraakprogramma doet een nieuwe bouwwoede ontstaan: er worden ruime flats gebouwd, een Opera House à la Sydney wordt gepland op een eiland in de Han en een nieuw administratief centrum 120 km verderop moet het centrum adem geven.

Belangrijk voor Young’s discussie over de positie van de architect in Korea is dat de centrale strategie binnen de Grote Verbouwing van Seoul bestaat uit het aantrekken van buitenlandse architecten. Door rechtstreekse opdrachten te verstrekken aan gevestigde namen, maar ook door grote internationale prijsvragen uit te schrijven, zoals de inmiddels bekende wedstrijden in Busan en die voor het nieuwe administratieve centrum van Seoul. Young grapte hierbij dat de flitsende animatiebeelden die hieruit voortkomen een heus architectuurtoerisme naar Korea oplevert. Wat leidt tot de pijnlijke conclusie dat architectuur in Seoul schaamteloos wordt ingezet om de stad klaar te stomen voor de nieuwe economie. In het licht van Young’s historische overzicht is het dan ook niet moeilijk om te voorspellen dat het wachten is op een nieuwe depressie, wanneer de magische kracht van de nieuwe architectuurtempels is uitgewerkt.

Met de polemische vraag of “destructie het enige alternatief is voor architectuur” besloot Young zijn exposé. Anders gezegd: hoe kunnen we een einde maken aan de eeuwige wederkeer van de 'creatieve destructie', waarbij elk gebouw dat niet langer past binnen de heersende fase van het kapitalisme vernietigd wordt? Opmerkelijk was dat Young’s eigen voorstellen, ondanks zijn kritiek op de internationalisering van de architectuur, niet bepaald geworteld waren in de lokale situatie. Zo richtte hij alle hoop op globale concepten als 'levenskwaliteit' (zelfbouwwijken, participatiearchitectuur, etc.) en 'partiële aanpassingen' (o.a. het inrichten van een oud industrieel pand met creatieve bedrijfjes). Schoorvoetend moest Young toegeven dat zijn bijdrage aan de democratisering van het bouwproces in Korea, vrij moeizaam was. Zo biechtte hij op bij een zelfbouwproject maandenlang op een cliënt te hebben ingepraat om niet direct te kiezen voor traditionele 'lokale' oplossingen. Het uiteindelijke resultaat had zeker niet misstaan in het nieuwste Nederlandse architectuurjaarboek: een halfzwevend gebouw met gitzwarte gevelstenen, groen glas en een dakterras. Niettemin lijkt deze moeilijke geboorte vooral te bewijzen dat het – ondanks de massale aanvoer van sterarchitecten – bijzonder veel energie vergt om niet-architecten te overtuigen van de noodzaak zich voor het karretje van de opkomende globale creatieve economie te laten spannen.

Het oeuvre van Kim Swoo Geun (stichter van Space Group) staat volgens Young symbool voor de rol van architectuur in deze geschiedenis. In de jaren vijftig en zestig werkte Kim in opdracht van de staat aan een groots modernistisch oeuvre. “Alles wat Ciam en Team X wilden, deed Kim Swoo Guen”, met onder anderen de aanleg van de Noord-Zuidas en een Corbusiaanse superstructuur met hotel, convention centre en universiteitsgebouwen. In de jaren zeventig keerde Kim terug naar de Koreaanse traditie. Dit leverde een baksteenachtig contextualisme op, met als hoogtepunten zijn Hertzberger-aandoend eigen bureau – mét open werkplekken en balkons – en een Wright-achtige rotsvilla. In de aanloop van de Olympische Spelen leverde Kim weer zijn bijdrage aan Grand Projects, waaronder enkele stadiums. Zijn dood in 1986 zag Young als een vroege aankondiging van de nakende economische depressie waarin “zo goed als elk project stokte”.